Γιαννης Παπαδοπουλος

Η μεγάλη της φούντας σχολή

In Ρεπορτάζ on Φεβρουαρίου 20, 2010 at 4:53 μμ

Στο Όκλαντ λειτουργεί μια σχολή που διδάσκει πώς να καλλιεργείς, να πουλάς και να καταναλώνεις μαριχουάνα.

Σε αίθουσες με χαμηλό φωτισμό και θρανία ποτισμένα με μια γλυκόξινη μυρωδιά εκπαιδεύονται οι αυριανοί έμποροι κάνναβης. Στο πανεπιστήμιο Όκστερνταμ μαθαίνουν πώς να καλλιεργούν, να πωλούν και να καταναλώνουν μαριχουάνα. Οι τάξεις τους βρίσκονται σε μια πόλη που φιλοδοξεί να ξεπεράσει την οικονομική κρίση φορολογώντας το «χόρτο». Στο Όκλαντ της Καλιφόρνιας η φούντα έγινε από χίπικο όνειρο, αντικείμενο διδασκαλίας και δεκανίκι του καπιταλισμού. Βρεθήκαμε εκεί και μιλήσαμε με φοιτητές και εμπόρους την ώρα που έστριβαν το τσιγάρο τους.

Περασμένα μεσάνυχτα Τρίτης και στους δρόμους του Όκλαντ ακούγεται μόνο ο άνεμος. Στο ξενοδοχείο Τζακ Λόντον Ιν, πίσω από τον ξύλινο πάγκο της ρεσεψιόν με περιμένουν δυο κουρασμένα μάτια. Παίρνω το κλειδί και το ασανσέρ σταματά στον τρίτο. Στο διάδρομο με καλοσωρίζει μια ξεχωριστή μυρωδιά. Στην αρχή είναι ανάλαφρη και γλυκιά. Γρήγορα όμως ξινίζει και γίνεται βαριά. Η ίδια μυρωδιά με οδηγεί το επόμενο πρωί στους δρόμους του Όκλαντ. Μοιάζει να υπάρχει παντού. Βγαίνει από στενά, ξετρυπώνει από μαγαζιά, ή έχει καθήσει στα ρούχα των περαστικών. Έξω όμως από ένα κτίριο με πόρτες ασφαλείας η μυρωδιά γίνεται όλο και πιο έντονη. Είναι το πανεπιστήμιο Όκστερνταμ, η πρώτη σχολή στις ΗΠΑ που εκπαιδεύει επίδοξους εμπόρους κάνναβης.

Η χρήση μαριχουάνας για ιατρικούς σκοπούς είναι νόμιμη στο Όκλαντ της Καλιφόρνιας από το 1996. Σε αυτή την πόλη λειτουργεί εδώ και δύο χρόνια το Όκστερνταμ. Δεν είναι αναγνωρισμένο ως εκπαιδευτικό ίδρυμα. Ο ιδρυτής και τα μέλη του όμως το αποκαλούν πανεπιστήμιο. Οι φοιτητές του πληρώνουν δίδακτρα 650 δολαρίων για σεμινάρια 13 εβδομάδων. Ενώ για ένα ταχύρυθμο πρόγραμμα σαββατοκύριακου η τιμή είναι 250 δολάρια. Εδώ μαθαίνουν πώς να καλλιεργούν, να πωλούν και να καπνίζουν μαριχουάνα. Εδώ τους συμβουλεύουν πώς να αποφεύγουν τις περιπέτειες με την αστυνομία και πώς να μαγειρεύουν με… μπαχάρι τους την κάνναβη.

Το πρόγραμμα έχει μεγάλη ζήτηση και ήδη έχουν αποφοιτήσει από αυτό 5.500 άτομα. Και ο τζίρος του πανεπιστημίου φτάνει τα 1,5 εκατομμύριο δολάρια το χρόνο. Πρόσφατα οι τάξεις του Όκστερνταμ μετακόμισαν από μια μικρή αίθουσα χορού στους τρεις ορόφους ενός κτιρίου στο δρόμο Μπροντγουέι, την κεντρική λεωφόρο του Όκλαντ. Η πόρτα στην είσοδο ανοίγει μόνο από μέσα, ενώ για να λειτουργήσει το ασανσέρ χρειάζεται τετραψήφιος κωδικός.

Ανεβαίνω από τις σκάλες με τα σκουριασμένα χερούλια. Στους τοίχους πολύχρωμα γκράφιτι. Σε λιγότερο από μισή ώρα θα αρχίσει το μάθημα. Συναντώ τον καθηγητή. Έχει κίτρινα δόντια και λευκές φαβορίτες στο στυλ Κόκοτα. Φοράει μια μπλούζα με ασπρόμαυρες ρίγες και μια στάμπα με ένα τεράστιο φύλλο κάνναβης. Ενώ κρύβει τη φαλάκρα του με ένα δερμάτινο καουομπόικο καπέλο που στην πίσω πλευρά έχει κολλημένη μια ουρά ρακούν. Τον λένε Τζέισον Μπράουν και επαγγέλεται «δικαστικός σύμβουλος μαριχουάνας». Πηγαίνει σε δίκες για να υπερασπιστεί κατηγορούμενους σε υποθέσεις κατοχής ή εμπορίας κάνναβης. Δεν είναι νομικός, αλλά κάποιο είδος πραγματογνώμονος. «Δουλειά μου είναι να ζυγίζω τα ναρκωτικά, να κρατάω λίστες με τα αποδεικτικά στοιχεία και να βεβαιώνω ότι η Δίωξη δεν παραποίησε τα στοιχεία», λέει. Ο ίδιος καπνίζει χόρτο συχνά, ενώ είναι μέλος μια ομάδας καλλιεργητών που μοιράζονται την παραγωγή 26 δενδρυλλίων.

Ο Μπράουν έχει άδεια γιατρού για να χρησιμοποιεί μαριχουάνα. Σύμφωνα με τον ισχύοντα νόμο στην πολιτεία της Καλιφόρνιας (και συνολικά σε 12 ακόμη πολιτείες των ΗΠΑ) οι γιατροί μπορούν να δώσουν τη συγκατάθεσή τους σε έναν ασθενή για την κατανάλωση κάνναβης.

«Συγκατάθεση» το έχουν βαφτίσει στην Αμερική, αφού δεν πρόκειται για ιατρική συνταγή. Δεν είναι δύσκολο να πάρει κανείς το χαρτί απ’ το γιατρό. Αρκεί μια επίσκεψη και 175 δολάρια. Η συγκατάθεση δίνεται σχεδόν για το οτιδήποτε, από αϋπνίες μέχρι στομαχικές διαταραχές. «Βοηθάει στην αντιμετώπιση νευρικών πόνων και στην απώλεια της όρεξης που έχουν συνήθως ασθενείς του HIV ή καρκινοπαθείς», εξηγεί ο Μπρους Μέρκιν, εκπρόσωπος της οργάνωσης Marijuana Policy Project, που διεκδικεί τη νομιμοποίηση της κάνναβης σε όλη την Αμερική.

«Το λόμπι των ναρκωτικών έχει ξεγελάσει την Αμερική», λέει σε τηλεφωνική μας επικοινωνία ο Πολ Τσάμποτ, επικεφαλής της οργάνωσης Drug Free California. «Ο καθένας μπορεί να πάρει μαριχουάνα με τη βοήθεια ενός γιατρού. Ακόμα και αν τους χτυπάνε τα τακούνια τους παίρνουν μαριχουάνα με ιατρική συγκατάθεση». Ο Τσάμποτ δηλώνει ότι είχε εθιστεί από τα 12 του στη μαριχουάνα και χρειάστηκε να κλειστεί σε κέντρο αποτοξίνωσης. «Δεν είναι ούτε φάρμακο, ούτε μαγικό χάπι. Είναι ένα παράνομο ναρκωτικό», λέει.

Οι υποστηρικτές της μαριχουάνας στο Όκστερνταμ λένε ότι το χόρτο προκαλεί τον ίδιο εθισμό με ένα βιντεοπαιχνίδι. Ωστόσο η Σούζαν Βάις, ερευνήτρια του Εθνικού Ινστιτούτου Κατάχρησης στις ΗΠΑ, λέει ότι η κάνναβη έχει αρκετές παρενέργειες. «Προκαλεί προβλήματα στη μνήμη, γι’ αυτό δεν πρέπει να καταναλώνεται από παιδιά που πηγαίνουν στο σχολείο. Ξέρουμε ότι 9% των χρηστών εθίζονται σε αυτήν. Ακόμα μπορεί να θολώσει την κρίση του χρήστη και είναι επικίνδυνο να οδηγεί κάποιος υπό την επίρρειά της. Οι χρήστες εμφανίζουν σύνδρομο στέρησης όταν προσπαθούν να απαλλαγούν. Δεν είναι ένα άκακο ναρκωτικό».

ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΠΡΟΦΙΛ

Παρά τις πιθανές παρενέργειες, η νομιμοποιήση της μαριχουάνας -όχι μόνο για ιατρικούς σκοπούς- είναι ένας από τους στόχους του ιδρυτή του πανεπιστημίου Όκστερνταμ, Ρίτσαρντ Λι. Εδώ και αρκετούς μήνες ο Λι μαζεύει χιλιάδες υπογραφές για να φέρει προς ψήφιση στο Όκλαντ το Νοέμβριο του 2010 ένα νόμο που θα επιτρέπει την κατανάλωση κάνναβης χωρίς ιατρική συγκατάθεση. Συναντώ τον Λι σε έναν σκονισμένο όροφο του πανεπιστήμιου. Η μετακόμιση δεν έχει ολοκληρωθεί. Ένας τραυματισμός στη σπονδυλική στήλη τον έχει καθηλώσει σε αναπηρικό καροτσάκι. Έχει στεγνό πρόσωπο και με κοιτάει με μισάνοιχτα μάτια πίσω από στρόγγυλα γυαλιά μυωπίας. «Θυμάμαι ότι είχα πιεί το πρώτο μου τσιγάρο ακούγοντας το “Dark Side of the Moon” των Pink Floyd», λέει καθώς θρυμματίζει κάνναβη για το επόμενο τσιγάρο του. «Μια επίσκεψη στην Ολλανδία, στο Άμστερνταμ, με ενέπνευσε για να ανοίξω τη σχολή. Και η τοπική κοινωνία στο Όκλαντ μας έχει αποδεχτεί».

Η αποδοχή της τοπικής κοινωνίας πάντως συμπίπτει με μια οικονομική κρίση που μαστίζει την περιοχή. Το Όκλαντ υποφέρει από ένα έλλειμα 83 εκατομμυρίων δολαρίων. Και πρόσφατα το 80% των ψηφοφόρων της πόλης δέχτηκε να επιβληθεί ειδική φορολογία στο εμπόριο κάνναβης -κάτι που γίνεται για πρώτη φορά στα χρονικά των ΗΠΑ. Πλέον σε κάθε 1.000 δολάρια κέρδους θα αντιστοιχούν 18 δολάρια φόρου. Και αναμένεται μέσα στον πρώτο χρόνο να συγκεντρωθούν με αυτό το μέτρο ένα εκατομμύριο δολάρια.

Ο Λι δέχεται, όπως λέει, με ευχαρίστηση αυτό το μέτρο. Άλλωστε προσπαθεί εδώ και χρόνια να διαμορφώσει ένα θετικό κοινωνικό προφίλ στο Όκλαντ. Η βοηθός του, Σάλουα Ιμπραχίμ, μια κόρη Αιγυπτίων μεταναστών που όταν χαμογελά σχηματίζονται λακάκια στα μάγουλά της, μου μιλάει για τις επενδύσεις του Λι. Πριν από λίγα χρόνια δώρισε 75.000 δολάρια σε μια οργάνωση για την αναπαλαίωση του θεάτρου Fox, ενός οικοδομήματος του 1920. Το Όκστερνταμ έχει φέρει με τους μαθητές τους εκατοντάδες πελάτες για τα μαγαζιά της περιοχής. Ενώ πρόσφατα ο Λι προσέλαβε για επιστάτη του καινούριου κτιρίου τον Τζο, έναν κάτοικο του Όκλαντ, και όχι μια επαγγελματική εταιρία από το γειτονικό Σαν Φρανσίσκο όπως συνήθως συμβαίνει στην περιοχή.

Το Όκστερνταμ είναι μόνο μία από τις επιχειρήσεις του Λι. Έχει ανοίξει ένα μαγαζί δώρων με μπλούζες και σουβενίρ που φέρουν το σήμα της κάνναβης. Του ανήκει ένα κέντρο ενοικίασης ποδηλάτων και ένα εργαστήριο κατασκευής γυαλιού. Εκεί βρίσκω την Τάρα Μέρι να φυσάει ένα εύπλαστο κομμάτι γυαλιού πάνω από μια κόκκινη φλόγα. Ο πάγκος δίπλα της είναι γεμάτος με πίπες. Τη ρωτάω αν μπορεί κάποιος να καπνίσει καπνό μ’ αυτές. «Καπνός; Τι λες; Ο καπνός κάνει κακό. Μόνο χόρτο», λέει.

ΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟ

Ο Λι πληρώνει κάθε χρόνο περίπου 900.000 δολάρια στην εφορία. Τα περισσότερα έσοδά του δεν προέρχονται από το Όκστερνταμ, αλλά από τη ναυαρχίδα των επιχειρήσεών του, το καφέ Blue Sky. Στην είσοδο μοιάζει με στέκι φοιτητών. Αλλά για να προχωρήσεις στο βάθος, πέρα από το παραβάν, ο Τζιμ, ένας νέος με φουσκωτά μπράτσα, πρέπει να δει το χαρτί γιατρού. Σε ένα ασφυκτικό δωμάτιο πίσω από τις καφετιέρες βρίσκεται ένα κέντρο διάθεσης ιατρικής μαριχουάνας. Σύμφωνα με την Ιμπραχίμ, κάθε μέρα οι επισκέπτες φτάνουν τους 600. Ένας από αυτούς είναι ο Άντονι. Ένας 20άρης που ζήτησε να μη δημοσιεύσουμε το επώνυμό του. Οδήγησε τρεις ώρες για να βρεθεί στο πίσω δωμάτιο της καφετέριας. Τον ρωτάω γιατί έχει ανάγκη τη μαριχουάνα. Σηκώνει το μανίκι και μου δείχνει μια τεράστια ουλή που μοιάζει με σημάδι πρόσφατης εγχείρησης. «Για τον πόνο», λέει.

Το Όκλαντ έχει συνολικά τέσσερα κέντρα διάθεσης της ιατρικής μαριχουάνας. Σύμφωνα με το νόμο ο κάτοχος κάρτας για ιατρική χρήση κάνναβης μπορεί να καλλιεργήσει μέχρι και 72 δενδρύλλια στο σπίτι του. Απαγορεύεται να τα πουλήσει, αλλά μπορεί να τα δώσει σε άλλους κατόχους αντίστοιχης κάρτας. Τα επίσημα κέντρα διάθεσης αν και επιστρέπεται να πωλούν τη μαριχουάνα, απαγορεύεται να την παράγουν. Αλλά πληρώνουν τους προμηθευτές τους. Επομένως κάπου στην πορεία ο νόμος παραβιάζεται. Ο Λι λέει ότι το δικό του κέντρο προμηθεύεται το εμπόρευμα από τοπικούς παραγωγούς της Καλιφόρνιας. Τον ρωτάω αν κρατάει βιβλία και αποδείξεις των συναλλαγών. Αρνείται να απαντήσει. Η Ιμπραχίμ όμως λέει ότι συνήθως τα κέντρα διαθεσής δε θέλουν να αφήνουν ίχνη και οι συναλλαγές μένουν μυστικές. Έτσι όμως είναι αδύνατον να ελεγχθεί η ποιότητα του εμπορεύματος και η προέλευσή του (αν έρχεται όντως από το δωμάτιο του γείτονα ή από τα καρτέλ του Μεξικού).

Αν και στο Όκλαντ η κατάσταση βρίσκεται υπό έλεγχο και τα νόμιμα κέντρα διάθεσης μαριχουάνας είναι μόνο τέσσερα, στο Λος Άντζελες έχει χαθεί κάθε μέτρο. Όπως παρατηρεί ο Μπρους Μέρκιν στο Λος Άντζελες υπάρχουν σήμερα 600- 800 κέντρα διάθεσης ιατρικής μαριχουάνας. «Είναι απίστευτο», λέει ο Πολ Τσάμποτ. «Είναι περισσότερα από τα McDonalds και τα Starbucks. Βρίσκονται κοντά σε σχολεία και διαφημίζουν την κάνναβη σε παιδιά».

Ο Μαρκ Κλέιμαν, καθηγητής στη σχολή Δημόσιας Διοίκησης του UCLA, αναγνωρίζει ότι η κατάσταση στο Λος Άντζελες και σε πολλά μέρη της Καλιφόρνιας βρίσκεται εκτός ελέγχου. Γι’ αυτό προτείνει σε περίπτωση που νομιμοποιηθεί η μαριχουάνα σε όλη την Αμερική, να δίνεται με συνταγή γιατρού από το φαρμακοποιό και όχι στα υπάρχοντα κέντρα. Σύμφωνα με τον Κλέιμαν αυτό το σενάριο δε φαντάζει απίθανο. «Μοιάζει με το γάμο των ομοφυλόφιλων. Πρώτα το θεωρούσαμε αδιανόητο. Έπειτα θέμα διαλόγου. Και πλέον αυτονόητο», λέει. «Το ζήτημα της νομιμοποίησης της κάνναβης είναι καθαρά ηλικιακό. Αυτοί που δε θέλουν να νομιμοποιηθεί είναι κυρίως άνθρωποι στα 60 και 70 τους. Όταν αυτοί πεθάνουν, η επόμενη γενιά δε θα έχει πρόβλημα να περάσει το νόμο».

ΤΑ ΟΝΕΙΡΑ

Με το όνειρο της πλήρους νομιμοποίησης της κάνναβης ζει ο Τσέκερ, ένας φοιτητής του Όκστερνταμ με τατουάζ που αγκαλιάζουν τα χέρια του σαν μανίκια. «Θέλω να ανοίξω το δικό μου κέντρο διάθεσης στην κοιλάδα της Νάπα», λέει. «Υπάρχουν πολλοί ασθενείς εκεί που δεν μπορούν να οδηγήσουν και να έρθουν στο Όκλαντ για να προμηθευτούν τη μαριχουάνα. Ελπίζω μέσα από αυτό το πρόγραμμα να μάθω πράγματα που θα μου χρησιμεύσουν στη νέα μου επιχείρηση».

Παρόμοιους στόχους έχει και ο Κρίστοφερ Ζουνίγκα, φοιτητής και αυτός της σχολής του Ρίτσαρντ Λι. «Στο Φρέσνο, όπου ζω, η κάνναβη είναι ακόμα παράνομη. Χρειάζεται να οδηγήσω για ώρες για να βρεθώ στο Όκλαντ. Τουλάχιστον αυτό το μέρος βρίσκεται 10 χρόνια μπροστά σε σχέση με την υπόλοιπη Καλιφόρνια», λέει ο Ζουνίγκα.

Μόλις έχει τελειώσει το διάλειμμά τους και οι δύο φοιτητές με αφήνουν για να επιστρέψουν στα θρανία τους. Ακολουθεί μια διάλεξη του Τζόι Ερενέτα που διδάσκει κηπευτική. Ο Ερενέτα καλλιεργεί δική του κάνναβη. Ξοδεύει από 10 μέχρι 40 ώρες την εβδομάδα για να περιποιηθεί τα φυτά του, ενώ αμοίβεται με 100 δολάρια την ώρα για να διδάσκει στο Όκστερνταμ. Όταν τελειώνει η τάξη του στις οκτώ το βράδυ, η μυρωδιά της κάνναβης που έκοψε και θρυμμάτισε μπροστά στους μαθητές του έχει ποτίσει την έδρα.

Τέτοια ώρα οι δρόμοι του Όκλαντ είναι και πάλι έρημοι. Από τις έξι, μόλις σκοτεινιάσει, μοιάζει να νεκρώνει η πόλη. Στα Starbucks κλειδώνουν τις τουαλέτες για να σταματήσει να εισβάλει το κύμα των ζητιάνων. Και στην είσοδο των Burger King στέκει ένας σεκιουριτάς που δεν υπήρχε εκεί με το φως της μέρας. Οι μαθητές του Όκστερνταμ ξεκινούν το ταξίδι για τα σπίτια τους και η γλυκόξινη μυρωδιά της κάνναβης δραπετεύει από τα μισάνοιχτα παράθυρα των αυτοκινήτων τους.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: