Γιαννης Παπαδοπουλος

Νυστέρι… μετά μουσικής

In Ρεπορτάζ on Μαρτίου 7, 2010 at 5:15 πμ

Ο Κλαούντιους Κόνραντ προσπαθεί να ενώσει μουσική και χειρουργική. Φωτογραφία: Γιάννης Παπαδόπουλος

Ο Κλαούντιους Κόνραντ μεγάλωσε με μελωδίες. Από τα πέντε του έμαθε να παίζει πιάνο. Σήμερα, όποτε τον καλούν στον βομβητή, αισθάνεται ότι πρέπει να δώσει μια ακόμα παράσταση: ένα ρεσιτάλ μέσα σε ένα δωμάτιο με έντονα λευκά φώτα,ανθρώπους που κρύβουν τα πρόσωπά τους με μάσκες και κοινό του τον ασθενή στο χειρουργικό τραπέζι.

Η κούραση έχει αφήσει τα σημάδια της στο σώμα του Κλαούντιους Κόνραντ. Αδύναμη χειραψία, πεσμένοι ώμοι και μαύροι κύκλοι στα μάτια του. Το περασμένο βράδυ έσωσε ένα κοριτσάκι και σήμερα, μέχρι τις έξι απόγευμα, είχε πραγματοποιήσει άλλες δύο εγχειρήσεις. Η δουλειά του στο Μass General Ηospital (Γενικό Νοσοκομείο της Μασαχουσέτης) δεν έχει ωράριο. Ακόμα και το Σαββατοκύριακο βρίσκεται στην αναμονή, με τον βομβητή ανοιχτό. Τα επείγοντα δεν γνωρίζουν από αργίες.

«Δίνω κοντσέρτο»
Τον συναντάω σε μια αμφιθεατρική αίθουσα του νοσοκομείου, εκεί όπου το 1846 πραγματοποιήθηκε η πρώτη κλινική αναισθησία με αιθέρα. «Οι Βρετανοί ονομάζουν το χειρουργείο “operation theater” (θέατρο επεμβάσεων). Έτσι και εγώ νιώθω ότι δίνω ένα κοντσέρτο όταν χειρουργώ. Είναι μια παράσταση για τον ασθενή μου», λέει ο δρ Κόνραντ.

Η σχέση του με τη μουσική άρχισε στα πέντε του χρόνια, στο Μόναχο της Γερμανίας, αν και δεν προερχόταν όπως λέει από μουσική οικογένεια. «Οι γονείς μου είχαν την αντίληψη ότι ο τζέντλεμαν ασχολείται με τα σπορ, τη λογοτεχνία, τη μουσική. Μια πολύπλευρη εκπαίδευση, όπως έκαναν με τους μαθητές τους οι αρχαίοι Έλληνες φιλόσοφοι», λέει ο δρ Κόνραντ. Παράλληλα με τις σπουδές του στην Ιατρική, πραγματοποίησε το διδακτορικό του στη φιλοσοφία της μουσικής. Παίζει πιάνο σχεδόν καθημερινά. «Με ηρεμεί και μου δίνει ρυθμό όταν βρίσκομαι στο χειρουργείο. Νιώθω ότι είμαι καλύτερος έτσι, ότι τα δάχτυλά μου δουλεύουν πιο άνετα πάνω στον ασθενή», λέει.

Τα τελευταία δύο χρόνια ο δρ Κόνραντ ερευνά πώς η μουσική επηρεάζει τους γιατρούς και τους ασθενείς σε ένα νοσοκομείο. Ο ίδιος έχει μαζί του ένα i-pod με χιλιάδες τραγούδια, πολλά από τα οποία ακούγονται από τα ηχεία στη διάρκεια μιας επέμβασης. Ενθαρρύνει τους ασθενείς του να κάνουν το ίδιο. Και συχνά- ενώ βρίσκονται υπό αναισθησία- οι ασθενείς έχουν στα αυτιά τους ακουστικά με την αγαπημένη τους μουσική.

Περισσότερη ακρίβεια!
Σύμφωνα με τις έρευνες του δρος Κόνραντ, η μουσική χαλαρώνει τους ασθενείς, μειώνει την πίεση, το στρες και την ανάγκη για αναλγητικά. Σε μια μελέτη του ο Γερμανός χειρουργός χώρισε ένα γκρουπ ασθενών σε δύο ομάδες. Οι πρώτοι άκουσαν για μία ώρα κλασική μουσική, ενώ οι δεύτεροι πέρασαν μια ώρα σιωπής. Αναλύσεις έδειξαν μετά το πείραμα ότι υπήρξε 20% πτώση στις ορμόνες του στρες, επινεφρίνη και ΙL-6, στους ασθενείς που άκουσαν τις μελωδίες. Αντίστοιχη έρευνα σε γιατρούς έδειξε ότι η μουσική βοηθά στη λειτουργία της μνήμης και της ακρίβειας. Ανάμεσα στους συμμετέχοντες βρίσκονταν οκτώ κορυφαίοι χειρουργοί. Έπρεπε να πραγματοποιήσουν μια επέμβαση σε έναν προσομειωτή με διάφορα σενάρια: απόλυτη ησυχία, ακούγοντας Μότσαρτ ή ακούγοντας γερμανική παραδοσιακή μουσική ή death metal. Στην ίδια μελέτη πήραν μέρος και 40 εθελοντές χωρίς ιατρική εκπαίδευση. Όπως και στην περίπτωση των επαγγελματιών, η μελωδία του Μότσαρτ ήταν ευεργετική γι΄ αυτούς και βελτίωσε την ακρίβειά τους.

«Η μουσική του Μότσαρτ σε ηρεμεί. Έχει ένα θέμα που μοιάζει να επαναλαμβάνεται διαρκώς με πολύ μικρές αλλαγές τις οποίες δύσκολα παρατηρείς. Η μουσική του γίνεται έτσι οικεία, χαλαρωτική, αλλά όχι βαρετή», λέει ο δρ Κόνραντ. «Ίσως δεν είναι τυχαίο ότι ο Μότσαρτ ήταν άρρωστος. Η κατάσταση της υγείας του επηρέασε τη μουσική του. Οι μελωδίες του Μότσαρτ έχουν ως κέντρο τους τον άνθρωπο».


Και ραπ ή τέκνο
Ο δρ Κόνραντ σε μια νέα μελέτη του πρόκειται να ερευνήσει το πώς η μουσική στις αίθουσες αναμονής ενός νοσοκομείου επηρεάζει τους συγγενείς των ασθενών. Οι δικές του μουσικές επιλογές δεν είναι σταθερές. Αρχίζει με κλασική μουσική αλλά μπορεί να καταλήξει σε ραπ ή τέκνο, ειδικά όταν έχει να χειρουργήσει έναν ασθενή με εγκαύματα. «Τότε χρειάζεσαι ρυθμό που τον βρίσκεις στη μουσική. Είναι κάτι που θέλεις να τελειώσεις γρήγορα γιατί δεν θέλεις να αφήσεις το σώμα εκτεθειμένο για πολλή ώρα όταν αφαιρείς το καμένο δέρμα», λέει.

«Βάζω στο ραδιόφωνο του χειρουργείου Μπαχ ή Μότσαρτ»

Το 1920 στο πανεπιστημιακό νοσοκομείο της Χαϊδελβέργης ο χειρουργός Κίρσνερ άκουγε από ένα γραμμόφωνο μουσική την ώρα της επέμβασης. Σε άλλες περιπτώσεις μια νοσοκόμα διάβαζε σε ασθενείς τις πολιτικές ή αθλητικές στήλες εφημερίδων. Σήμερα, ο Γιώργος Βέλμαχος, επικεφαλής του τμήματος Τραύματος και Επείγουσας Χειρουργικής στο Μass General Ηospital της Βοστώνης, επιλέγει την κλασική μουσική. «Βάζω στο ραδιόφωνο του χειρουργείου Μπαχ ή Μότσαρτ. Καμιά φορά διαλέγει τη μουσική το προσωπικό που είναι δίπλα μου. Μπορεί να ακούμε και ροκ. Σίγουρα όμως αν βάλουν Snoop Dog δεν θα είναι ευχάριστο», λέει ο δρ Βέλμαχος. «Η μουσική επιδρά στο συναίσθημα και είναι πιθανό να επιδρά και στην επίδοση. Δεν ξέρω όμως αν ένας μουσικά απαίδευτος άνθρωπος επηρεάζεται το ίδιο».

(Το παραπάνω κείμενο δημοσιεύτηκε στα «ΝΕΑ» στις 23 Δεκεμβρίου 2009)

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: