Γιαννης Παπαδοπουλος

Ο δεσμοφύλακας του Γκουαντάναμο που έγινε μουσουλμάνος

In Συνεντεύξεις on Μαρτίου 10, 2010 at 6:48 μμ

Ο Τέρυ Χόλμπρουκς στο τζαμί όπου προσεύχεται καθημερινά, στο Φοίνιξ της Αριζόνα. Φωτογραφία: Γιάννης Παπαδόπουλος

Ο Τέρυ Χόλμπρουκς μισούσε τους πάντες. Ακόμα και τον εαυτό του. Το μαρτυρούν οι εικόνες οργής στα ποτισμένα με μελάνι χέρια του. Το φωνάζει το παρελθόν του: μια ζωή πνιγμένη σε καταχρήσεις. Χρειάστηκε να βρεθεί στο Γκουαντάναμο για να ξεφύγει από τον πάτο. Όχι ως κατάδικος, αλλά ως φρουρός. Εκεί, ο «κρατουμένος 590» του άλλαξε τη ζωή. Με τη βοήθειά του, ο Αμερικανός δεμοσφύλακας «ξαναγεννήθηκε» και έγινε… μουσουλμάνος. Τον συναντήσαμε στο νέο του «σπίτι», ένα τζαμί στο Φοίνιξ.

Τα μάτια μου έτσουζαν. Ο ιδρώτας εξατμίζοταν τόσο γρήγορα που άφηνε πάνω στο δέρμα το αλάτι. Το θερμόμετρο στο Φοίνιξ χτυπούσε 40άρια. Είχαμε δώσει ραντεβού στο νέο του «σπίτι», ένα τζαμί στο κέντρο της πανεπιστημιούπολης. Μόνο που σήμερα έμοιαζε σα να το είχαν μεταφέρει στο κέντρο της ερήμου.

Ο Τέρυ Χόλμπρουκς με περιμένει στη σκιά ενός φοίνικα, έξω από το Ισλαμικό Κέντρο του Φοίνιξ. Τα δάχτυλά του χάνονται στο πυκνό του μούσι και στο αριστερό του χέρι αργοσβήνει ένα τσιγάρο Camel. Το κούφι -παραδοσιακό πλεκτό καπέλο των μουσουλμάνων- αγκαλιάζει το κεφάλι του. Πριν από λίγους μήνες είχε στους λωβούς του τρύπες σε μέγεθος κατοστάρικου. Σήμερα, στα 24 του, έχει βγάλει τα σκουλαρίκια. Έχει αλλάξει και θέλει να σβήσει από πάνω του σημάδια μιας αμαρτωλής ζωής.

Το έργο του δεν είναι εύκολο. Κάποια σημάδια δε μέλλει να χαθούν ποτέ. Γι’ αυτό και τα καλύπτει με τα μακριά λευκά μανίκια του. Είκοσι τρία τατουάζ. Ένα σώμα- καμβάς. Ποτισμένο με μελάνι πόνου και απόγνωσης. «Είναι όλα κεφάλαια της ζωής μου», λέει ο Χόλμπρουκς. Στο δεξί του μπράτσο, ένα αρκουδάκι της αγάπης (από την κάποτε δημοφιλή παιδική σειρά) κρατά ένα ματωμένο μαχαίρι και ένα σκαλπ. Δίπλα του δύο κεραυνοί, το σήμα των SS του Χίτλερ. Τρία ζάρια σχηματίζουν το 666 και ένας κόκκινος δαίμονας χορεύει στη φωτιά. Από τον ώμο του μέχρι τον αγκώνα κυλά η φράση «By demons be driven» («Δαίμονες με οδηγούν»). Και πάνω στη φλέβα του έχει ζωγραφίσει μια πληγή, για να του θυμίζει τη μάνα του, «ένα πρεζόνι», και τον πατέρα του, «έναν αλκοολικό». «Θέλω να τα κοιτάω κάθε μέρα για να ξέρω ότι κάποτε ήμουν ένα σκατό», λέει. «Τα τατουάζ μού δείχνουν τι λάθη έκανα στη ζωή μου».

Αυτά τα λάθη οδήγησαν τον Χόλμπρουκς το 2003 στον αμερικανικό στρατό. Το μόνο μέρος που πίστευε ότι μπορούσε να γιατρέψει τις πληγές του. Μια από τις πρώτες -και τελευταίες- του αποστολές ήταν να φρουρά τους κρατούμενους στο Γκουαντάναμο, την αμερικανική φυλακή υψίστης ασφαλείας στην Κούβα όπου οδηγούνται οι ύποπτοι για τρομοκρατία. Εκεί, σε έναν τόπο μαρτυρίου, βασανιστηρίων και καταστρατήγησης ελευθεριών, ο Χόλμπρουκς ξαναγεννήθηκε. Ο «κρατούμενος 590» του άλλαξε τη ζωή. Τον έπεισε να γίνει μουσουλμάνος.


ΣΤΟΝ ΠΑΤΟ

Η θρησκεία δεν ήταν ποτέ βασικό κομμάτι της ζωής του. Ακόμα κι αν ήθελε να προσευχηθεί δεν ήξερε από πού να αρχίσει. Ο Χόλμπρουκς γεννήθηκε το 1984 στο Φοίνξ. Ο πατέρας του ήταν αλκοολικός και η μητέρα του τζάνκι. Χώρισαν πριν κλείσει ο γιος τους τα επτά. «Ένιωθα μίσος και θυμό. Απέραντο θυμό…» λέει. Στο σχολείο καθόταν πάντα μόνος. Την ώρα του μαθήματος είχε ακουστικά στα αυτιά. Χανόταν στις μουσικές των Metallica, Slayer και Skinny Puppy. Στα 17 άρχισε να πειραματίζεται με ποτό και παυσίπονα. Δεν άργησε να γίνει αλκοολικός. Μπορούσε με… ευκολία να κατεβάσει τέσσερα μπουκάλια κρασί ή 18 τενεκεδάκια μπύρα. Ακολουθούσε μια πορεία αυτοκαταστροφής. Μέχρι που έπιασε πάτο.

«Ξύπνησα ένα απόγευμα στις τέσσερις και μαγείρεψα κοτόπουλο. Το μαρινάρισα με Τζακ Ντάνιελς. Έτσι έκανα πάντα. Ακόμα και στο φαγητό μου έβαζα ουίσκι», λέει. «Εκείνο το απόγευμα όμως κατάλαβα πόσο χαμηλά είχα πέσει. Δεν ήμουν διαφορετικός από τους γονείς μου. Έπρεπε να κάνω κάτι. Έπρεπε να αλλάξω».

Ο στρατός φάνταζε στον Χόλμπρουκς ως η καλύτερη λύση. «Χρειαζόμουν πειθαρχία. Κάποιον να με βάλει σε πρόγραμμα», λέει. Αφού ολοκλήρωσε την εκπαίδευσή του, τον έστειλαν ως φρουρό στο Γκουαντάναμο. «Πριν πιάσουμε δουλειά στη φυλακή, περάσαμε από τη Νέα Υόρκη. Ήθελαν να μας δείξουν το Ground Zero για να δούμε πόσο υπέφερε η Αμερική από τους τρομοκράτες», λέει. «Κανονική πλύση εγκεφάλου. Στους δίδυμους πύργους σκοτώθηκαν μερικές χιλιάδες άτομα. Οι ΗΠΑ όμως πήραν περισσότερες ζωές σε Ιράκ και Αφγανιστάν. Ο Χίτλερ και ο Στάλιν σκόρπισαν πτώματα στο πέρασμά τους. Αυτά είναι τα πραγματικά εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας».

Ο «ΣΤΡΑΤΗΓΟΣ»

Οι πρώτοι μήνες στο Γκουαντάναμο ήταν δύσκολοι. Μοιραζόταν ένα δωμάτιο με οκτώ άντρες και είχε κοινά ντους. Η σχέση του με τη γυναίκα του περνούσε κρίση ώσπου ο γάμος του διαλύθηκε οριστικά.

Δεν ήταν εύκολο για τον Χόλμπρουκς να γίνει μουσουλμάνος. Ήταν μια απόφαση που θα του άλλαζε τη ζωή. Φωτογραφία: Γιάννης Παπαδόπουλος

Όλα άλλαξαν όταν ο Χόλμπρους γνώρισε τον «κρατούμενο 590», γνωστό στο Γκουαντάναμο με το ψευδώνυμο «Στρατηγός». Το πραγματικό του όνομα ήταν Άχμεντ Εραχίντι. Ήταν ένας Μαροκινός πρώην σεφ, που δούλεψε 18 χρόνια στη Μεγάλη Βρετανία και μιλούσε άψογα αγγλικά. Στα τέλη του Σεπτεμβρίου του 2001 είχε ταξιδέψει στο Πακιστάν προκειμένου να μαζέψει χρήματα για μια εγχείρηση του γιου του. Μόλις πέρασε τα σύνορα του Αφγανιστάν η Βόρεια Συμμαχία τον συνέλλαβε και τον πούλησε στους Αμερικανούς για 5.000 δολάρια. Στο Γκουαντάναμο τον κατηγόρησαν ότι ήταν μέλος της Αλ-Κάιντα. Μέχρι που το 2007 ο Εραχίντι απελευθερώθηκε, έπειτα από έξι χρόνια άδικου εγκλεισμού.

«Ήμασταν δύο ελεύθερα πνεύματα που αντάλλαζαν ιδέες», μου έγραψε ο Εραχίντι σε ένα e-mail από το σπίτι του στο Μαρόκο. «Όταν μίλησα για πρώτη φορά στον Τέρυ, ήξερα ότι είναι έξυπνος. Δεν συμπεριφερόταν όπως οι άλλοι φρουροί. Δεν ήταν “δικαστής, ένορκος ή δήμιος” όπως ήταν οι περισσότεροι. Ο Τέρυ έβλεπε ό,τι δεν έβλεπαν οι άλλοι φρουροί. Πέρα από τις πορτοκαλί στολές είδε ανθρώπους μορφωμένους, γενναιόδωρους, πιστούς».

Η πίστη των Μουσουλμάνων κρατουμένων ενέπνευσε τον Χόλμπρουκς. «Ακόμα και σ’ αυτό το άθλιο μέρος όπως το Γκουαντάναμο, τους έβλεπες να χαμογελούν», λέει. «Ένας Χριστιανός στη θέση τους θα έλεγε: “Γιατί μου το κάνεις αυτό Θεέ μου!” και θα έχανε την πίστη του».

ΒΑΣΑΝΙΣΤΗΡΙΑ

Μέρα με τη μέρα ο Χόλμπρουκς μάθαινε λέξεις στα αραβικά και μιλούσε με τους κρατούμενους. Άρχισε να διαβάζει το Κοράνι και ρωτούσε τον Εραχίντι περισσότερα για τη θρησκεία του.

Οι ανώτεροί του θορηβήθηκαν από τη συμπεριφορά του. Μια μέρα, τρεις φρουροί πλησίασαν τον Χόλμπρουκς και ζήτησαν εξηγήσεις. «Είσαι προδότης; Γιατί μιλάς με τους Άραβες;» του είπαν. «Μήπως θες να ανατινάξεις κτίρια; Θες να πας με τους Ταλιμπάν;» Η… ανάκριση τελείωσε με τις γροθιές τους να προσγειώνονται στο σαγόνι και την κοιλιά του Χόλμπρουκς. Το Γκουαντάναμο δεν είναι… άγιος τόπος.

«Φυσική βία έβλεπες μόνο από τους φρουρούς που ήταν κατώτεροι στο αξίωμα. Αυτοί χτυπούσαν τους κρατούμενους», λέει ο Χόλμπρουκς. Τα βασανιστήρια όμως στο Γκουαντάναμο σπάνια είχαν γροθιές και αίμα. Τις περισσότερες φορές αποτελούνταν από πρακτικές ταπείνωσης ικανές να σε οδηγήσουν στην τρέλα. «Τους έβαζαν σε λευκά δωμάτια με τα μεγάφωνα να παίζουν στο φουλ για δέκα ώρες το ίδιο τραγούδι της Σελίν Ντιόν. Τους υποχρέωναν να κάθονται γυμνοί, ή δεν έσβηναν ποτέ τα φώτα στα κελιά», λέει ο Χόλμπρουκς.

«Με είχαν βάλει σε ένα πρόγραμμα μαρτυρίου 23 ημερών», μου γράφει ο Εραχίντι. «Με χτύπησαν, μου ψέκασαν σπρέι πιπεριού στα μάτια, μου στέρησαν τον ύπνο και με έβαλαν γυμνό σε παγωμένα δωμάτια».

Η ΒΑΠΤΙΣΗ

Έξω από το κελί του Εραχίντι ο Χόλμπρουκς ασπάστηκε το Ισλάμ. Ήταν μια νύχτα σαν όλες τις άλλες στο Γκουαντάναμο. Ο Χόλμπρουκς -κατά παράβαση του κανονισμού της φυλακής- καθόταν σταυροπόδι έξω από το κελί του «κρατουμένου 590» και κουβέντιαζε μαζί του. «Είσαι σίγουρος τι θέλεις να κάνεις;» τον ρώτησε ο κρατούμενος. «Αν γίνεις μουσουλμάνος σημαίνει ότι θα μείνεις μακριά από το αλκοόλ και τις προγαμιαίες σχέσεις».

Ο Χόλμπρουκς ήταν όμως αποφασισμένος. Ήξερε ποιο ήταν το μονοπάτι στη ζωή που έπρεπε να ακολουθήσει. «Ένας είναι ο Θεός και ο Μωάμεθ είναι ο προφήτης του», είπε. Εκείνη τη νύχτα, έξω από το κελί του «κρατουμένου 590» ο Χόλμπρους έγινε μουσουλμάνος.

Για τους υπόλοιπους έξι μήνες της θητείας του προσευχόταν μαζί με τους φυλακισμένους. Ένιωσε πιο γαλήνιος, σταμάτησε το ποτό και έκοψε για λίγους μήνες το κάπνισμα. Αποστρατεύτηκε νωρίς, χωρίς ο ίδιος να το ζητήσει. Επίσημα δεν έμαθε το λόγο, όμως -όπως λέει- υποπτεύεται ότι φταίει η νέα του θρησκεία. Κρατά επαφή ακόμα και σήμερα με τον Εραχίντι και υποστηρίζει ότι τον παρακολουθεί η CIA.

Το μόνο σίγουρο πάντως είναι ότι τον παρακολουθεί ο κόσμος. Σε ένα μήνα έδωσε 18 συνεντεύξεις σε έντυπα όλου του κόσμου. Και το συντηρητικό τηλεοπτικό δίκτυο FOX προσπαθεί απεγνωσμένα να τον βγάλει στον αέρα. Ο Χόλμπρουκς αρνείται πεισματικά.

Η ζωή του ως μουσουλμάνος έχει τις δικές της προκλήσεις. Πρέπει να σταματήσει να ακούει τα αγαπημένα του συγκροτήματα. Στίχοι βίαιοι ή μελαγχολικοί δεν έχουν θέση στην πίστη του. Ακόμα και όταν προσεύχεται στο σπίτι του πρέπει να καλύπτει το σώμα του με ένα σεντόνι για να μη φαίνονται τα τατουάζ του. «Πρέπει να παρουσιάζομαι στον Αλλάχ καθαρός», λέει.

Η πιο μεγάλη πρόκληση όμως είναι να κοιτάξει την αμερικανική κοινωνία στα μάτια και να υπερασπιστεί την επιλογή του να γίνει μουσουλμάνος μέσα στο Γκουαντάναμο. «Όνειρό μου είναι να καταλάβει ο κόσμος ότι όλοι οι Αμερικανοί δεν είναι ηλίθιοι και φυτά», λέει. «Όπως και όλοι οι μουσουλμάνοι δεν είναι τρομοκράτες ή προδότες».

(Το παραπάνω κείμενο δημοσιεύτηκε στο περιοδικό «Ταχυδρόμος» στις 23 Μαΐου 2009)

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: