Γιαννης Παπαδοπουλος

Ο αειθαλής δρομέας

In Συνεντεύξεις on Απρίλιος 25, 2010 at 4:08 μμ

Ο Μπερνάρντ Λαγκάτ είναι έτοιμος για ακόμη μια υπέρβαση στη καριέρα του.

Μιλά για τους επόμενους στόχους του σαν διψασμένος έφηβος. Δεν τον νοιάζει αν οι περισσότεροι δρομείς της γενιάς του έχουν βγει στη σύνταξη. Δεν τον φοβίζει που τον κυνηγούν πιο φρέσκα πόδια. Ούτε τον τρομοκρατεί η σκέψη ότι μετά την πλάτη του Ελ Γκερούζ τώρα ίσως βλέπει αυτή του Μπεκέλε. Ο Μπερνάρντ Λαγκάτ έχει πάρει την απόφασή του: δεν πρόκειται να σταματήσει να αγωνίζεται.

Το έκανε να φαίνεται τόσο εύκολο. Σταθερές δρασκελιές, ίσια πλάτη και βλέμμα καρφωμένο μπροστά. Καθώς προσγειωνόταν στις μύτες των ποδιών του η χρυσή του αλυσίδα χτυπούσε στο στήθος του. Φορούσε ένα πορτοκαλί μπλουζάκι, μαύρο σορτς και τα καρφιά του είχαν το χρώμα της αμερικανικής σημαίας. Περνούσε κάθε στροφή σε 32 δευτερόλεπτα. Στο σβέρκο του είχε την ανάσα τριών Αιθιόπων και ενός Κενυάτη. Στα αυτιά του, τις ιαχές ενός απαιτητικού κοινού στο στάδιο Ρέτζι Λούις της Βοστώνης: «USA, USA, USA!»

Αυτή ήταν η πρώτη φορά που ο Μπερνάρντ Λαγκάτ δοκίμαζε σε αγώνα κλειστού στίβου τα πέντε χιλιόμετρα. Στα 35 του χρόνια η παρθενική του συμμετοχή. Ο Λαγκάτ όμως δεν φαινόταν να έχει το άγχος του πρωτάρη. Μετά από 12 χρόνια στην κορυφή των μεσαίων αποστάσεων είχε πλέον την απαιτούμενη πείρα. Αδιάψευστος μάρτυρας της αγωνιστικής του ωριμότητας ήταν το χρονόμετρο. Πάντα κολλημένο στα 32 δευτερόλεπτα. Ο Λαγκάτ μπροστά να κάνει όλη τη βρώμικη δουλειά και από πίσω του ένα τρενάκι με έξι αθλητές. Δεν είναι εύκολο να ξέρεις ότι ο αντίπαλος κρύβεται στη σκιά σου. Αφήνει εσένα να δώσεις το ρυθμό και προσαρμόζει τις ανάσες του. Ενώ εσύ, μπροστά, τρέχεις φοβισμένος.

Πρώτο χιλιάρι σε 2:37, δύο χιλιόμετρα σε 5:19. Ο Λαγκάτ πάντα μπροστά, αλλά όχι μόνος. Ένα χιλιόμετρο πριν από το τέλος ο κάτοχος του αμερικανικού ρεκόρ στα πέντε χιλιόμετρα κλειστού στίβου, Γκάλεν Ραπ, κάνει την επίθεσή του. Περνάει μπροστά, ανοίγει το βήμα του, χτυπάει τα χέρια του με δύναμη στον αέρα. Ο Λαγκάτ ακολουθεί. Χαλαρός, με σταθερό διασκελισμό και μάγουλα ρουφηγμένα. Τρεις στροφές πριν από το τέλος περνά στην αντεπίθεση. Ανεβάζει ταχύτητα και σπρώχνει τον εαυτό του προς το τέρμα και ένα νέο αμερικανικό ρεκόρ: 13:11.50. Τόσο εύκολα.

«Θέλω να νικάω»

Μία ημέρα πριν από αυτή την επιβλητική κούρσα είχα συναντήσει τον Λαγκάτ στο ξενοδοχείο Back Bay, δύο τετράγωνα μακριά από τη γραμμή του τερματισμού του μαραθωνίου της Βοστώνης. Μου μιλούσε για τους στόχους του με πάθος 20άρη. Στο πρόσωπό του φορούσε συνέχεια το ίδιο χαμόγελο, ακόμα και όταν η κουβέντα πήγαινε σε δυσάρεστες αναμνήσεις. «Θέλω να καταφέρω ό,τι δεν πετύχει κανείς άλλος. Θέλω να είμαι ο δρομέας που πάντα θα είναι καλός, ανεξαρτήτως ηλικίας. Θέλω να νικάω, να νικάω, να νικάω», μου είπε.

Ο Λαγκάτ είναι ανταγωνιστικός. Όπως άλλωστε πρέπει να είναι κάθε δρομέας. Έχει την ενέργεια του 1.500άρη που πρέπει μέσα στον αγώνα να βρίσκεται πάντα σε εγρήγορση και την κατάλληλη στιγμή να γίνει επιθετικός. Έξω από τους στίβους όμως η ανταγωνιστικότητα του Λαγκάτ δεν μεταφράζεται σε έπαρση ή ματαιοδοξία όπως συμβαίνει με άλλους αθλητές. Παρά τις διακρίσεις του (δύο ολυμπιακά και επτά παγκόσμια μετάλλια) παραμένει προσγειωμένος και ταπεινός.

Μετά από μια μακρά πορεία επιτυχιών στα 1.500 μέτρα ο Λαγκάτ στρέφει τώρα την προσοχή του στα πέντε χιλιόμετρα. Αυτό είναι το αγώνισμα που θέλει να κυνηγήσει. Και όπως απέδειξε με την κούρσα του στη Βοστώνη, δεν θα είναι εύκολος αντίπαλος για κανέναν.

Πώς όμως καταφέρνει και βελτιώνεται όσο το σώμα του γερνάει; «Έχω το μυαλό μου καθαρό. Τίποτα δεν μου αποσπά την προσοχή. Αν είσαι χαρούμενος στη ζωή σου όλα τ’ άλλα είναι εύκολα. Έχω δύο πανέμορφες κόρες που με ηρεμούν και με κάνουν να ξεχνώ την προπόνηση και την έντασή της. Και φυσικά έχω έναν καλό προπονητή που ξέρει τα όριά μου. Ξεκινάμε την προετοιμασία το Νοέμβριο και μετά βάζουμε έναν αγώνα κάθε εβδομάδα στο πρόγραμμα. Αυτό με κρατάει φρέσκο».

Για χρόνια ο Λαγκάτ έβλεπε την πλάτη του Χισάμ Ελ Γκερούζ στα 1.500 μέτρα. Τόσες και τόσες κούρσες χωρίς να γευτεί τη χαρά της νίκης. Η πίκρα του με τον καιρό μετατράπηκε σε εμμονή. Μια ψυχαναγκαστική σκέψη που λέει ότι ο αντίπαλός σου προπονείται καλύτερα από έσενα και προστάζει το σώμα σου να δουλέψει και άλλο, πιο σκληρά. «Σκέφτομαι τους αντιπάλους μου συνέχεια. Πιο πολύ απ’ οσό φαντάζεσαι», μου είπε ο Λαγκάτ. «Σκέφτομαι ότι κάνουν καλύτερη δουλειά από εμένα. Όταν κάνω επαναλήψεις 800 μ. στο 1:56, σκέφτομαι ότι αυτοί πιθανόν να τρέχουν πιο γρήγορα. Ή όταν τρέχω τα 16 χιλιόμετρα σε 57 λεπτά αναρωτιέμαι μήπως κάποιος τα κάνει σε 55 λεπτά. Πάντα ανησυχώ. Και αυτό με τρελαίνει».

Με το να ρίξει το αγωνιστικό του βάρος στα πέντε χιλιόμετρα ο Λαγκάτ κινδυνεύει να αποκτήσει εμμονή με έναν νέο του αντίπαλο. Όπως ο Ελ Γκερούζ στο 1.500άρι, έτσι και ο Κενενίσα Μπεκέλε είναι ο «βασιλιάς» των πέντε χιλιομέτρων. «Είναι μια ψύχωση. Όταν αγωνιζόμουν εναντίον του Ελ Γκερούζ προπονούμουν σαν άλογο. Πάντα όμως νικούσε. Και τώρα δεν νομίζω να αλλάξει κάτι. Θα έχω την εντύπωση ότι ο Μπεκέλε και άλλοι δέκα Κενυάτες προπονούνται καλύτερα από εμένα. Ευτυχώς που ο προπονητής μου με συγκρατεί. Είναι σα να τραβάει ένα σκύλο από το λουρί. Αν μ’ αφήσει μόνο μου να κάνω ό,τι θέλω, θα καταστραφώ. Θα προπονηθώ υπερβολικά και θα τραυματιστώ».

Από παιδί άντρας

Για να καταλάβει κανείς το πείσμα του Λαγκάτ, αλλά και τη στωικότητα με την οποία αντιμετωπίζει τον πόνο κάθε κούρσας, θα πρέπει να κοιτάξει στην παιδική του ηλικία. Ο Μπερνάρντ Κιπτσιρτσίρ Λαγκάτ γεννήθηκε στις 12 Δεκεμβρίου του 1974 στο χωριό Καπτέλ της Κένυας, σε υψόμετρο 1.900 μέτρων. Ο Λαγκάτ ανήκει στη φυλή των Ναντί. Φημισμένοι για την ανδρεία τους, οι Ναντί αντιστάθηκαν δέκα χρόνια απέναντι στους Βρετανούς αποικιοκράτες μέχρι που υπέκυψαν το 1906.

Ο Λαγκάτ μεγάλωσε σε ένα αγροτόσπιτο με εννιά αδέρφια. Κάθε πρωί έτρεχε ή περπατούσε ενάμισι μίλι για να πάει στο σχολείο του. Έτρεχε πίσω στο σπίτι για να πάρει το μεσημεριανό του και επέστρεφε στο σχολείο. Στο τέλος της ημέρας έτρεχε ξανά. Ακολουθώντας τα έθιμα της φυλής του υπεβλήθη σε περιτομή στα 14 του χρόνια. Για να γίνει ένα αγόρι άντρας, σύμφωνα με τη φυλή των Ναντί, πρέπει να υπομείνει τον πόνο της περιτομής. Την ώρα της τελετής τα γηραιότερα μέλη της φυλής παρακολουθούν το πρόσωπο του αγοριού. Αν κλείσει τα μάτια, αν δείξει ότι πονάει, αν προδώσει και το παραμικρό συναίσθημα, θα θεωρείται δειλός για όλη του τη ζωή. Έτσι φτιάχνονται οι άντρες στην Κένυα. Άντρες που δεν πρόκειται να κιοτέψουν μπροστά σε μια σκληρή προπόνηση ή έναν επίπονο αγώνα.

Αυτή η εμπειρία βοήθησε τον Λαγκάτ σε μια από τις πιο δύσκολες στιγμές της καριέρας του. Πριν από το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Στίβου του Παρισιού το 2003 το πρώτο δείγμα ενός ελέγχου ντόπινγκ του Λαγκάτ βρέθηκε θετικό σε ΕΡΟ (ερυθροποιητίνη) με αποτέλεσμα να αποκλειστεί από τους αγώνες. Λίγες εβδομάδες αργότερα όμως το δεύτερο δείγμα ήταν αρνητικό και ο Λαγκάτ αθωώθηκε.

«Τότε με βοήθησε το ότι είμαι Ναντί. Ακόμα και όταν οι άλλοι θέλουν να σε ρίξουν εσύ ως Ναντί δεν τα παρατάς. Ακόμα κι αν πονάς πρέπει να σταθείς στο ύψος σου, να παλέψεις για το δίκιο και την αλήθεια. Είχα σκεφτεί τότε να τα παρατήσω. Αλλά αποφάσισα ότι έπρεπε να αποδείξω την αθωότητά μου. Ως Ναντί πρέπει να βρίσκεις πάντα λύσεις στα προβλήματά σου. Να είσαι σκληρός. Να μη φοβάσαι. Αργότερα όταν έτρεξα στην Αθήνα το 2004 και κέρδισα το ασημένιο μετάλλιο, έδειξα στον κόσμο ότι έτρεχα με την καρδιά μου», είπε.

Η νέα πατρίδα

Ο Λαγκάτ έφτασε στην Αμερική το 1996 και σπούδασε στο πανεπιστήμιο Washington State, όπως είχαν κάνει και άλλοι μεγάλοι Κενυάτες δρομείς, ο Χένρι Ρόνο και ο Μάικλ Κοσγκέι. Το Μάιο του 2004 ο Λαγκάτ απέκτησε την αμερικανική υπηκοότητα, αλλά απέκρυψε το γεγονός από την αθλητική ομοσπονδία της Κένυας. Αν μαθευόταν η αλήθεια, δεν θα μπορούσε να αγωνιστεί στους Ολυμπιακούς Αγώνες της Αθήνας. Όταν το 2005 ανακοίνωσε ότι ήταν αμερικανός πολίτης κινδύνευσε να χάσει το ασημένιο μετάλλιο που είχε κερδίσει στα 1.500 μέτρα στο ΟΑΚΑ. Η Κένυα δεν επιτρέπει σε κατόχους διπλής υπηκοότητας να αγωνίζονται με τα χρώματά της. Ο Λαγκάτ κράτησε τελικά το μετάλλιό του αλλά αποκλείστηκε από το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα του Ελσίνκι.

Σήμερα, στην Αμερική τον φωνάζουν «Κιπ». Μετά το διπλό του θρίαμβο στο Παγκόσμιο της Οζάκα το 2007 (χρυσό στα 1.500 μ. και 5.000 μ.) έγινε σύμβολο του αμερικανικού κλασικού αθλητισμού. «Νιώθω Αμερικανός. Αυτό δεν αλλάζει το ποιος είμαι. Δεν αναιρεί το γεγονός ότι είμαι Ναντί», μου είπε.

Κι ενώ στο στάδιο Ρέτζι Λούις το κοινό φώναζε «USA-USA-USA» όσο ο Λαγκάτ έτρεχε προς ένα νέο ρεκόρ, μια μικρή μερίδα Αμερικανών δεν βλέπει θετικά την αφομοίωση ξένων αθλητών στη χώρα τους. Μετά τη νίκη του Μεμπ Κεφλεζίγκι (με καταγωγή από την Ερυθραία) στον περσινό μαραθώνιο της Νέας Υόρκης πολλοί έσπευσαν να πουν ότι δεν είναι «αληθινός Αμερικανός». Υπάρχει περίπτωση να ισχυριστεί κανείς στο μέλλον το ίδιο και για τον Λαγκάτ; «Αποκλείεται. Αυτό που έγινε με τον Κεφλεζίγκι ήταν θέμα ζήλειας και άγνοιας. Διαφωνώ απόλυτα. Είμαστε όλοι Αμερικανοί εδώ. Και εγώ νιώθω 100% πολίτης αυτής της χώρας».

(Το παραπάνω κείμενο δημοσιεύτηκε στο περιοδικό «Runner» στο τεύχος Ιανουαρίου- Φεβρουαρίου 2010)

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: