Γιαννης Παπαδοπουλος

Η πρώτη τους ψήφος

In Ρεπορτάζ on Σεπτεμβρίου 8, 2010 at 9:58 πμ

Ο Φεστίμ Ζάτσε θα ψηφίσει φέτος για πρώτη φορά στην Ελλάδα στις δημοτικές εκλογές. Όταν διέσχιζε τα ελληνοαλβανικά σύνορα δεν περίμενε ότι θα έφτανε κάποτε αυτή η μέρα. (Φωτογραφία: Γιάννης Παπαδόπουλος)

Στην Κορυτσά δεν είχε επιλογές. Οταν έφτανε η ώρα της κάλπης ή θα ψήφιζε τον- μοναδικό – εκλεκτό του κόμματος ή- αν τολμούσε- θα έριχνε λευκό. Τώρα, έπειτα από σχεδόν δύο δεκαετίες διαμονής στην Ελλάδα, ο Φεστίμ Ζάτσε δεν ξέρει ποιον να πρωτοδιαλέξει.

Ρεπορτάζ: Γιάννης Παπαδόπουλος

Τον ερχόμενο Νοέμβριο θα έχει τη δυνατότητα να ψηφίσει για πρώτη φορά στις δημοτικές εκλογές. Από τις επιχειρήσεις- σκούπα, στο δικαίωμα του εκλέγειν και εκλέγεσθαι. Από τον φόβο και το αδιέξοδο, στην καθιέρωση και το όραμα. Το ταξίδι του Φεστίμ Ζάτσε δεν ολοκληρώθηκε με το που διέσχισε τα ελληνοαλβανικά σύνορα το 1991. Τότε απλώς ξεκινούσε. Στα πρώτα του χρόνια στην Ελλάδα κλεινόταν μέχρι και δύο εβδομάδες στο σπίτι του για να αποφύγει τους ελέγχους της Αστυνομίας. Δεν ήθελε να ριζώσει εδώ, λέει. Αλλά τα σκάνδαλα με τις παρατράπεζες στη χώρα του και το ασταθές καθεστώς παρέτειναν τη διαμονή του. Το 1998 απέκτησε πράσινη κάρτα. Μέσα σε λίγους μήνες έφερε εδώ νόμιμα τη γυναίκα του και τα παιδιά του. Και από φέτος απέκτησε ένα νέο δικαίωμα πέρα από κάθε προσδοκία του: να ψηφίσει.

«Είναι ένα σπουδαίο βήμα. Τώρα νιώθω ότι πατάω πιο γερά σ΄ αυτό το χώμα», λέει στα «ΝΕΑ» ο κ. Ζάτσε που δουλεύει σε ένα εργαστήριο ζαχαροπλαστικής στον Αλιμο. «Στην Αλβανία δεν είχες επιλογές. Μπορούσες να ρίξεις λευκό, αλλά μετά έτρεμες μήπως σε ανακαλύψουν οι μυστικές υπηρεσίες». Εκείνες τις εποχές η αστυνομία τούς ξυπνούσε στις 6.30 το πρωί και τους έστηνε στην ουρά έξω από τα εκλογικά κέντρα. Το ψηφοδέλτιο είχε ένα όνομα. Παραβάν δεν υπήρχαν. Στις 12.00 το μεσημέρι είχαν βγει τα αποτελέσματα. Τώρα ο κ. Ζάτσε δεν ξέρει ποιον να επιλέξει. «Τον Κακλαμάνη τον ξέρω. Ο Καμίνης μού είναι άγνωστος. Πρέπει να μάθω περισσότερα».

Για λίγους
Λίγοι όμως μετανάστες θα αντιμετωπίσουν αντίστοιχο δίλημμα στις δημοτικές εκλογές του Νοεμβρίου. Οταν το υπουργείο Εσωτερικών ανακοίνωνε ότι από φέτος οι ομογενείς και οι μετανάστες που ζουν νόμιμα και επί μακρόν στην Ελλάδα αποκτούν το δικαίωμα του εκλέγειν και εκλέγεσθαι στις δημοτικές εκλογές, υπήρχε η εκτίμηση ότι ο αριθμός τους θα ξεπεράσει τους 200.000. Τελικά, όπως ανακοινώθηκε την περασμένη Δευτέρα, φτάνουν μόλις τους 12.762.

Ο Καμπά Λαμινέ από τη Γουινέα είναι ένας από αυτούς που έμειναν απ΄ έξω. «Ηθελα να συμμετέχω. Αν ψήφιζα θα ένιωθα Ελληνας. Βρίσκομαι σ΄ αυτήν τη χώρα εδώ και 12 χρόνια, η ζωή μου είναι εδώ και θέλω να διαλέγω ποιος θα με κυβερνήσει», λέει. Ηθελε να ψηφίσει στα Μέθανα, τόπο καταγωγής της ελληνίδας συζύγου του. Στον δήμο της περιοχής όμως δεν ήξεραν πώς να τον εξυπηρετήσουν. Απευθύνθηκε στον Δήμο Πειραιά, αλλά όπως λέει και εκεί δεν κατάφερε να συνεννοηθεί μέχρι που έχασε την προθεσμία της 31ης Αυγούστου.

«Συμφέρει όλους»
Ο Ανουάρ Ιγκμπάλ από το Πακιστάν φρόντισε να ολοκληρώσει τη διαδικασία νωρίτερα. Θα είναι ένας από τους 1.942 μετανάστες που θα ψηφίσουν στον Δήμο Αθηναίων. Τον συναντάμε στην πλατεία Κοτζιά, δίπλα στο δημαρχείο. Κάθιδρος, εξαντλημένος από τη νηστεία για το ραμαζάνι και βιαστικός. Πρέπει να φτάσει στο σπίτι του μόλις δύσει ο ήλιος για να μαγειρέψει το- μοναδικό- γεύμα της ημέρας. «Το νέο δικαίωμα που αποκτήσαμε συμφέρει και τους Ελληνες», λέει. «Ο αποκλεισμός των μεταναστών δεν οδηγεί πουθενά. Οταν ανοίγεις την κοινωνία βοηθάς τα μέλη της να κατανοήσουν καλύτερα ο ένας τον άλλον».

Ωστόσο δεν λείπουν και οι μετανάστες που αντιμετωπίζουν πιο κυνικά την εκλογική διαδικασία- παρόλο που και αυτοί θα ασκήσουν το νέο δικαίωμά τους. «Οπως οι Ελληνες ψηφίζουν τόσα χρόνια και δεν αλλάζει τίποτα, έτσι και εγώ δεν περιμένω κάτι καλύτερο», λέει ο Ελίας Αχμέντ από το Μπανγκλαντές που θα ψηφίσει φέτος για πρώτη φορά.

Ενα χωριό αλλοδαπών στην Κρήτη

Κι αν στην Αθήνα ή την υπόλοιπη Ελλάδα η μικρή συμμετοχή των μεταναστών στις εκλογές μαρτυρά την αποξένωσή τους από τους θεσμούς ή την ελλιπή ενημέρωσή τους, σε μια περιοχή της Κρήτης ετοιμάζεται να ψηφίσει ένα… χωριό αλλοδαπών. Στον Δήμο Βάμου, που μετονομάζεται σε Δήμο Αποκορώνου λόγω «Καλλικράτη», πάνω από 300 νέοι ψηφοφόροι εγγράφηκαν στους εκλογικούς καταλόγους. Οι περισσότεροι είναι συνταξιούχοι, που προέρχονται όμως από χώρες της Ευρωπαϊκής Ενωσης- κυρίως Αγγλοι- και διαμένουν μόνιμα στην Κρήτη.

«Τον περασμένο Ιούνιο πολίτες της περιοχής διοργάνωσαν ένα φαγοπότι και τους ενημέρωσαν για το δικαίωμα ψήφου στις εκλογές. Την επομένη εμφανίστηκαν 150 άτομα έξω από το δημαρχείο. Η ουρά έφτανε μέχρι την πλατεία», λέει στα «ΝΕΑ» η Χρυσούλα Μπενάκη, υπεύθυνη στα δημοτολόγια. Η Γκόιτ Ράσελ ήταν μία από αυτούς που περίμεναν τότε στην ουρά. «Ενισχύουμε με την παρουσία μας την τοπική οικονομία. Και είναι σπουδαίο που μπορούμε και να ψηφίζουμε», λέει. Ακόμα δεν ξέρει ποιοι θα κατέβουν ως υποψήφιοι. Αλλά αναμένει κατά την προεκλογική περίοδο να μάθει περισσότερα σε κάποια συνάντηση για τσάι με ντόπιους και μετανάστες της περιοχής.
Τι θα άλλαζαν

Και τώρα που και οι μετανάστες από κράτη εκτός Ε.Ε. έχουν δικαίωμα ψήφου, ποιο θα ήταν το πρώτο πράγμα που θα ήθελαν να αλλάξει στην περιοχή τους; Ο Φεστίμ Ζάτσε κοιτάζει γύρω του όταν τον ρωτάμε. Καθόμαστε σε ένα παγκάκι στον Νέο Κόσμο, εγκλωβισμένοι ανάμεσα σε δύο πολυκατοικίες, με τις κουβέντες μας να πνίγονται από επίμονα κορναρίσματα και θορυβώδεις εξατμίσεις. «Ποδηλατόδρομους», λέει χωρίς δεύτερη σκέψη.

«Στην Αλβανία μεγαλώσαμε με το ποδήλατο. Μέχρι το 1991 απαγορευόταν από το καθεστώς να έχεις Ι.Χ. Υπήρχαν μόνο κρατικά ταξί και λεωφορεία. Αυτό θέλω και εδώ από τον νέο δήμαρχο. Να βγαίνω στην πόλη με το ποδήλατό μου. Να γίνει η Αθήνα λίγο πιο ανθρώπινη».

(Το παραπάνω κείμενο δημοσιεύτηκε στα «ΝΕΑ» στις 8 Σεπτεμβρίου 2010)

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: