Γιαννης Παπαδοπουλος

Ο σπασμένος καθρέφτης

In Ρεπορτάζ on Οκτώβριος 12, 2010 at 11:26 μμ

Ήταν 9:30 το βράδυ, Παρασκευή 1 Οκτωβρίου, όταν εμφανίστηκε στην οδό Αλκιβιάδου. Μόνος. Φορούσε σκούρο τζιν και μαύρη μπλούζα. Το μελαψό του δέρμα όμως δεν του επέτρεψε να φτάσει μακριά. Τον σταμάτησαν με τις γροθιές τους έξι αμούστακα αγόρια.

 

ΡΕΠΟΡΤΑΖ: Γιάννης Παπαδόπουλος

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: Enri Canaj

Πρέπει να ήταν 25 ετών. Μετανάστης από κάποια χώρα της Ασίας. Έστριψε στην οδό Αλκιβιάδου από την Αγορακρίτου. Περπατούσε στο στενό πεζοδρόμιο απέναντι από την εκκλησία του Αγίου Παντελεήμονα. Πέρασε δίπλα από τα κατεβασμένα στόρια δύο αφγανικών μαγαζιών, από το μπαρ που ανήκει σε πρώην υποψήφιο βουλευτή της Χρυσής Αυγής στην Αιτωλοακαρνανία, από το ψιλικατζίδικο στο οποίο έπιναν μπίρες Έλληνες μαζί με μετανάστες από την Αλβανία. Μετά ακούστηκε το σφύριγμα.

Έξι παιδιά σηκώθηκαν από τα μαρμάρινα σκαλοπάτια στη δεξιά πλευρά της εκκλησίας. Θα ήταν 15- 16 ετών. Κάποια τα περνούσα ένα κεφάλι. Ήταν κι αυτά ντυμένα στα μαύρα. Ένας είχε στρατιωτικό κούρεμα, άλλος φορούσε βερμούδα και αρβύλες. Περικύκλωσαν τον μετανάστη έξω από το μαγαζί που φέρει το όνομα Ναντάρ Αμίρι στην επιγραφή με τα στοιχεία του ιδιοκτήτη. Τον ρώτησαν κάτι, αυτός σήκωσε τα χέρια ψηλά και τότε του όρμησαν. Τον κόλλησαν στα κατεβασμένα στόρια. Τον έριξαν κάτω. Τον χτύπησαν με γροθιές και κλωτσιές. Κατάφερε να σηκωθεί, να απαντήσει και αυτός με τα χέρια του. Πήγε να ξεφύγει, ένα παιδί του τράβηξε το παντελόνι από τη ζώνη. Αυτός τον απώθησε και έτρεξε προς την Αγορακρίτου. Ένας από την ομάδα τον καταδίωξε. Τον σώριασε με μια κλωτσιά. Τον χτύπησε ξανά. «Τι κάθεστε και κοιτάτε; Κάντε κάτι, σταματήστε τους!» φώναζε μια γυναίκα στους άντρες που έπιναν μπίρες έξω από το ψιλικατζίδικο.

Η ομάδα περιφρούρησης

Αυτή ήταν η πρώτη μου νύχτα στη γειτονιά του Αγίου Παντελεήμονα. Πέρασα άλλες τρεις βραδιές και άλλες πέντε μέρες εκεί. Περιγράφω όσα είδα και μεταφέρω όσα άκουσα, αλλά δεν μπορώ να εξιστορήσω συμβάντα που δεν είδα ή δεν καταγράφηκαν επίσημα από κάποια αρχή. Δεν υπήρχε στιγμή που να φοβηθώ ή να νιώσω ότι απειλούμαι στην πλατεία. Ίσως να έπαιξε ρόλο σε αυτό το χρώμα του δέρματός μου. Το βράδυ της 1ης Οκτωβρίου, όπως και τις υπόλοιπες νύχτες, οι «φυλές» της πλατείας βρίσκονταν στις θέσεις τους. Στην πάνω δεξιά γωνιά και στην πρόσοψη της εκκλησίας παιδιά δημοτικού κλωτσούσαν μια μπάλα. Από κοντά και οι μητέρες τους, κουβέντιαζαν και έτρωγαν σπόρια στα μαύρα παγκάκια. Εκεί όπου η Πιπίνου συναντά την Αχαρνών, είχε σταθμεύσει ένα λεωφορείο των ΜΑΤ, ενώ στην πίσω πλευρά της εκκλησίας, στο καφέ-ουζερί «Φαινεώς», παλιοί κάτοικοι της περιοχής έσβηναν τις πικρές κουβέντες τους για την οικονομική κρίση με τεκίλα και ουίσκι. Ακόμα κι αν μετακόμισαν σε άλλες γειτονιές, αυτό παραμένει το στέκι τους. Απέναντί τους, σε ένα υπερυψωμένο παρκάκι, μετανάστες από την Αλβανία και χώρες της πρώην σοβιετικής ένωσης συνέχιζαν τις πρωινές τους παρτίδες σκάκι. Και στα σκαλιά της εκκλησίας άραζαν δεκάδες παιδιά γυμνασίου και λυκείου. Κάποια κάπνιζαν, άλλα άκουγαν μουσική από τα κινητά τους. Ανάμεσά τους βρισκόταν και τα παιδιά της άτυπης ομάδας περιφρούρησης.

«Ζούσαμε μια παράνοια εδώ. Η κατάσταση ήταν τραγική, αλλά καταφέραμε να καθαρίσουμε την πλατεία», μου λέει ο Πάνος όταν πλησιάζω μια παρέα 18άρηδων στην οδό Αλκιβιάδου, τρεις νύχτες μετά το περιστατικό της Παρασκευής. «Εμείς, τα παιδιά και οι νέοι που ερχόμαστε εδώ, κρατάμε την πλατεία ζωντανή με την παρουσία μας. Μπορεί να υπάρχουν και μερικοί θερμοκέφαλοι ανάμεσά μας που θα επιτεθούν σε κάποιον. Αυτό έχει συμβεί. Η αλήθεια να λέγεται. Αλλά και πάλι τι περιμένεις; Είναι επόμενο να υπάρχει αντίδραση».

Ο Άρης ακούει τη κουβέντα μας. Μεγάλωσε στον Πύργο, αλλά τα τελευταία τρία χρόνια η οικογένειά του ζει στον Άγιο Παντελεήμονα. Φοράει μαύρη μπλούζα με κουκούλα και όταν μιλά σέρνει τις λέξεις. Ξεκολλά το τσιρότο από το αριστερό του αυτί και αποκαλύπτει μια πληγή στο λωβό με ξεραμένο αίμα. «Αφγανός το έκανε. Περίμενα την κοπέλα μου, στη Λιοσίων, με πλησίασε αυτός, έσπασε ένα μπουκάλι και μου επιτέθηκε», λέει και δείχνει τις χαρακιές που διατρέχουν το λαιμό του.

Σύμφωνα με την Αστυνομία, στις 15 Σεπτεμβρίου μια ομάδα Αφγανών επιτέθηκε πρώτη σε έναν 13χρονο Αλβανό. Δύο Έλληνες 19 και 24 ετών προσπάθησαν να βοηθήσουν το αγόρι και τραυματίστηκαν ελαφρά ο ένας στην κοιλιά και ο άλλος στον αριστερό μηρό. «Αν συναντήσω κάποια μέρα αυτόν που με μαχαίρωσε δεν ξέρω τι θα κάνω. Μπορεί και να μην αντιδράσω. Αλλά μπορεί στο τέλος να πω: ή εγώ ή αυτός…», μου λέει ένα από τα θύματα εκείνης της συμπλοκής. Για να στηρίξει τα λόγια του δείχνει τη σχισμή στο παντελόνι του, χαμηλά, στον αριστερό δικέφαλο, εκεί απ’ όπου πέρασε η λάμα. «Αυτό φορούσα εκείνη τη νύχτα», λέει.

Οι αντιδράσεις
Οι νέοι στον Άγιο Παντελεήμονα δεν λένε αν ανήκουν σε κάποια ομάδα ή αν τους οπλίζει κάποιος τα χέρια. Γι’ αυτούς η όποια επίθεση είναι «απάντηση» ή «εκδίκηση». Οι διηγήσεις ορισμένων Ελλήνων κατοίκων, μεγαλύτερων σε ηλικία, διαφέρουν. Σύμφωνα με αυτούς, η ομάδα των παιδιών ορμάει συνήθως πρώτη σε όποιον έχει σκούρο δέρμα, προκαλώντας έπειτα αντίποινα από την πλευρά των μεταναστών. «Το ξύλο έχει γίνει άθλημα. Κάποιος έχει στρατολογήσει αυτά τα παιδιά», λέει η Μαρίνα Βήχου, κάτοικος του Αγίου Παντελεήμονα. Πέρσι, μαζί με την Κίνηση Κατοίκων του 6ου Δημοτικού Διαμερίσματος προσπάθησε να συλλέξει υπογραφές από γυμνάσιο της περιοχής για να ανοίξει η παιδική χαρά της πλατείας -σύμβουλο σύγκρουσης μεταξύ γηγενών και μεταναστών. Όπως λέει, κανένα από τα αγόρια δεν δέχτηκε να υπογράψει. «Η περιοχή έχει γίνει χωράφι και σύμβολο ακροδεξιών ομάδων. Θεωρούν το μέρος οικόπεδό τους», τονίζει ο Κάρολος Καβουλάκος, εκλεγμένος λέκτορας στο τμήμα Πολιτικών Επιστημών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου.

Βράδυ Σαββάτου, στις 11 Σεπτεμβρίου, δέχτηκε επίθεση στην ίδια περιοχή ο Καντίρ Χουσαϊνί, μεταφραστής των Γιατρών του Κόσμου. «Ήταν παιδιά, 17-18 ετών. Χωρίς λόγο κατέβηκαν τα σκαλοπάτια της εκκλησίας όταν περνούσα την Αλκιβιάδου και μου όρμηξαν», λέει. Σύμφωνα με τον κ. Χουσαϊνί, περίπου 15 μετανάστες έχουν χτυπηθεί σε αυτό το σημείο.

Η καθαρίστρια του Δήμου Αθηναίων που είναι υπεύθυνη για την πλατεία μού λέει ότι βρίσκει συχνά σιδερόβεργες, ξύλινα κοντάρια και πέτρες, φυλαγμένα στα παρτέρια της πλατείας. Τα πετάει όλα στα σκουπίδια. Μια μέρα, όπως λέει, την πλησίασε ένας άντρας και την προειδοποίησε: «Μην τα ξαναπετάξεις. Είναι η προμήθειά μας. Τα φυλάμε και τα χρησιμοποιούμε όποτε χρειαστεί». Στην επιχείρηση καθαρισμού από τα πολεμοφόδια συμμετέχουν και κάτοικοι της περιοχής, ενώ άλλοι πασπαλίζουν τα πεζούλια των πολυκατοικιών τους με μια μπλε σκόνη. Είναι χαλκός, εξηγούν. Τον βάζουν εκεί για να μην κάτσει κανείς, ξένος ή έλληνας, και προκληθούν φασαρίες. Αφού δεν μπορούν να συνυπάρξουν, ή να σπάσουν τον κύκλο της βίας, προτιμούν να απωθούν τους πρωταγωνιστές της.

Κάποιοι όμως φωνάζουν ακόμα. Όπως εκείνη η γυναίκα, το βράδυ της περασμένης Παρασκευής. Μόνο ένας ανταποκρίθηκε στο κάλεσμά της. Φορούσε τζιν πουκάμισο και ξεπλυμένο τζιν παντελόνι. Είχε μακριά, ίσια μαλλιά και κούτσαινε στο αριστερό πόδι. Έβριζε θεούς και δαίμονες. Η καταδίωξη του μετανάστη είχε αφήσει πίσω της ένα σπασμένο καθρέφτη αυτοκινήτου -του δικού του αυτοκινήτου. Οι φωνές του άντρα έβγαλαν τον κόσμο στα μπαλκόνια του. Τα ποδήλατα και τα πατίνια σταμάτησαν. Οι σκάλες άδειασαν. Όλοι είχαν σχηματίσει κύκλο γύρω από το λαβωμένο Ford Fiesta με τα σκονισμένα τζάμια. Ο μπροστάρης της ομάδας που είχε επιτεθεί στο μετανάστη κοιτούσε κατάχλωμος. Δεν ψέλλιζε λέξη. «Ο Πακιστανός το έκανε», είπε ένα άλλο αγόρι. «Να μαζέψεις όλα αυτά τα παιδιά. Εσύ τους κάνεις κουμάντο. Άμα μου σπάσουν κάτι ξανά θα γίνει χαμός», φώναξε ο ιδιοκτήτης του αυτοκινήτου σε έναν εύσωμο άντρα με ξυρισμένο κεφάλι που βγήκε από το μπαρ της Αλκιβιάδου. Δέκα λεπτά αργότερα, όταν διαλύθηκε το πλήθος, δύο άτομα προσπάθησαν να διασχίσουν το στενό. Ο άντρας με το ξυρισμένο κεφάλι τους έγνεψε να πάνε από αλλού. Ήταν μαύροι.

Advertisements
  1. Τα πολλά δημοσιεύματα στα Μ.Μ.Ε. όσον αφορά το θέμα της πλατείας του Αγίου Παντελεήμονα δείχνουν ένα έντονο δημοσιογραφικό ενδιαφέρον. Ο ρόλος όμως του δημοσιογραφικού Λόγου στην αποστασιωποιημένη παρουσίαση των ρατσιστικών πρακτικών που λαμβάνουν χώρα στην περιοχή, θυμίζει πλέον σε μεγάλο βαθμό το ρόλο μιας σύγχρονης Μαρίας Αντουανέτας. Η ανάπτυξη των ρατσιστικών (και πολλές φορές ναζιστικών) πρακτικών σε άλλες χώρες (όπως για παράδειγμα οι αναρίθμητες δολοφονίες μικρών παιδιών ή ενηλίκων μεταναστών στη Ρωσία από ακροδεξιές και ναζιστικές ομάδες) μας δείχνουν το δρόμο που θα οδηγηθούμε, εάν δεν αναθεωρήσουμε πολύ γρήγορα τον τρόπο αντιμετώπισης των ρατσιστικών πρακτικών στην πλατεία του Αγίου Παντελεήμονα.

    Εάν δεχθούμε πως στο πρόσωπο του κάθε ανθρώπου δικαιολογούμαστε να «βλέπουμε» το πρόσωπο ολόκληρης της ανθρωπότητας, τότε η προσβολή ενός ανθρώπου δεν μπορεί παρά να αποτελεί προσβολή ολόκληρης της ανθρωπότητας. Συνεπώς, το κάθε χτύπημα που δέχεται ένας μετανάστης ή μια μετανάστρια από ακροδεξιές ομάδες, πρέπει να το βλέπουμε ως χτύπημα στα δημοκρατικά θεμέλια μιας ανθρώπινης κοινωνίας.

    Στις 27 Ιουλίου η Εκκλησία τιμά τη μνήμη του Αγίου Παντελεήμονα, τη μνήμη δηλαδή εκείνου του Αγίου, που σύμφωνα με την παράδοση της Εκκλησίας, θεράπευε τους ασθενείς και αναξιοπαθούντες, που όταν έβρισκε φτωχούς τους βοηθούσε ποικιλότροπα, δίνοντας τους χρήματα και άλλα αναγκαία αγαθά. Μπροστά λοιπόν σε μια εκκλησία αφιερωμένη σε έναν Άγιο που όλους τους βοηθά και όλους τους προστατεύει, ακόμη και τους υποτιθέμενους εχθρούς του, πραγματοποιείται τον τελευταίο καιρό μια συνεχιζόμενη πράξη που αντιβαίνει όχι μόνο στο Χριστιανικό πνεύμα της Εκκλησίας, αλλά και σε κάθε είδους ανθρώπινη λογική.

    Οι ρατσιστικές πρακτικές στην πλατεία του Αγίου Παντελεήμονα προκαλούν θλίψη και αγανάκτηση, όταν αντικρίζουμε για παράδειγμα ανθρώπους που κλείνουν μια παιδική χαρά για να μην αφήσουν παιδιά μεταναστών και μεταναστριών να παίξουν εκεί, επειδή δήθεν ανήκουν σε έναν κατώτερο πολιτισμό. Οι ίδιοι άνθρωποι, την προσεχή και κάθε άλλη Κυριακή, θα είναι στην εκκλησία της περιοχής και θα προσεύχονται.

    Ξαναδιαβάζοντας κάποιος ή κάποια χωρία από την Πεντάτευχο, του αναζωπυρώνονται ακόμη περισσότερο ερωτήματα για την έξαρση των ρατσιστικών πρακτικών:
    ΕΞΟΔΟΣ, Κεφ. κγ΄ 9: Και ξένον δεν θέλεις καταδυναστεύσει. διότι σεις γνωρίζετε την ψυχήν του ξένου, επειδή ξένοι εστάθητε εν τη γη της Αιγύπτου.
    ΛΕΥΙΤΙΚΟΝ, Κεφ. ιθ΄ 33-34: Και εάν ξένος παροική μετά σου εν τη γη υμών, δεν θέλετε θλίψει αυτόν. ο ξένος, ο παροικών με σας, θέλει είσθαι εις εσάς ως ο αυτόχθων, και θέλεις αγαπά αυτόν ως σε-αυτόν. διότι ξένοι εστάθητε εν τη γη της Αιγύπτου.
    ΑΡΙΘΜΟΙ, Κεφ. ιε΄ 16: Εις νόμος, και μια διάταξις, θέλει είσθαι δια σας, και δια τον ξένον τον παροικούντα μεταξύ σας.
    Επιπλέον, ο Απόστολος Παύλος όταν μιλούσε στους Αθηναίους, από το βήμα του Αρείου Πάγου, ανέφερε ότι ο Θεός «εποίησέν τε εξ ενός αίματος παν γένος (δηλαδή έθνος) ανθρώπων κατοικείν επί παν το πρόσωπον της γης» (Πρξ. ιζ΄ 26).
    Δε θα πρέπει ακόμη να ξεχνάμε πως στο βιβλίο Γένεση (Γένεσις 1, 26-27) αναφέρεται ότι ο Θεός έπλασε τον άνθρωπο «κατ’ εικόνα και καθ’ ομοίωσιν» Του. Η ομοιότητα αυτή δεν μπορεί παρά να ισχύει για όλους τους ανθρώπους, μετανάστες, γηγενείς, φτωχούς και πλούσιους, νέους και πρεσβύτερους. Αν λοιπόν είμαστε όλοι εικόνες του Θεού, τότε είτε η διαφορετικότητά μας δημιουργεί την ομοιότητά μας με το Θεό (οπότε αν αποκλείσουμε έστω και έναν άνθρωπο – γηγενή ή μετανάστη, δεν μπορούμε να δούμε πια ολόκληρο το Θεό), είτε καθένας/καθεμιά από εμάς αποτελεί εικόνα του Θεού στο σύνολο της χάρης και της αγάπης Του, οπότε δικαιολογούμαστε να Τον συναντάμε στους συνανθρώπους μας (γηγενείς και μετανάστες).

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: