Γιαννης Παπαδοπουλος

Η γυναίκα που έσπασε ένα ταμπού

In Ρεπορτάζ on Οκτώβριος 22, 2010 at 7:09 πμ

Η Ζωζώ Χριστοδούλου ήταν η πρώτη γυναίκα που έτρεξε μαραθώνιο στην Ελλάδα το 1974. Οι άντρες είχαν αρχίσει πολύ καιρό πριν. (Φωτογραφία: Γιάννης Παπαδόπουλος)

Είναι µικροκαµωµένη, µε εύθραυστα δάχτυλα και γκρίζα κατσαρά µαλλιά. Ανοίγει το άλµπουµ µε τις ασπρόµαυρεςφωτογραφίες και τα κιτρινισµένα αποκόµµατα εφηµερίδων. Σε όλες βλέπεις το ίδιο κορίτσι, µε τις κοτσίδες και τον αριθµό «606» στο στήθος. Πέρασαν 36 χρόνια από τότε που η Ζωζώ Χριστοδούλου έσπασε ένα ταµπού. 

ΡΕΠΟΡΤΑΖ: Γιάννης Παπαδόπουλος

Κάθεται µε τα γόνατά της ενωµένα. Φοράει ένα πορτοκαλί µπλουζάκι από τους Ολυµπιακούς Αγώνες του 2004 και περιεργάζεται κειµήλια µιας άλλης εποχής: µετάλλια, κύπελλα και τρία φύλλα ελιάς πίσω από µια διάφανη ζελατίνα. «Είναι από το κλαδί ελιάς που µου έδωσαν στην εκκίνηση. Οταν τερµάτισα, απέµειναν αυτά…», λέει. 

Το 1974 η Ζωζώ Χριστοδούλου έγινε η πρώτη γυναίκα στην Ελλάδα που έτρεξε στον Μαραθώνιο. Μέχρι τότε οι διοργανωτές των αγώνων δεν θεωρούσαν ότι οι γυναίκες έχουν το σθένος για να καλύψουν µεγάλες αποστάσεις. 

Στους Ολυµπιακούς του ‘72 τις άφηναν να τρέχουν µέχρι 1.500 µέτρα. Στον στίβο επικρατούσε το άβατο για τις γυναίκες έως το 1928. Στους πρώτους νεώτερους Ολυµπιακούς Αγώνες το 1896, στη σκιά του Σπύρου Λούη ξεδιπλώθηκε η ιστορία της Σταµατίας Ρεβύθη. Η 30χρονη προσπάθησε να τρέξει στον Μαραθώνιο µαζί µε τους άνδρες. Οι διοργανωτές τής το απαγόρευσαν. Τελικά διήνυσε τη διαδροµή µόνη της, την εποµένη του αγώνα, σε 5 ώρες και 30 λεπτά, αλλά δεν της επέτρεψαν να τερµατίσει µέσα στο Καλλιµάρµαρο. 

Η Ζωζώ Χριστοδούλου αγάπησε το τρέξιµο από µικρή. Αλλά οι απαγορεύσεις και οι περιορισµοί δεν την προίκισαν µε φιλοδοξίες για πολλά χιλιόµετρα. Το 1968 παρουσιάστηκε στον προπονητή Ηλία Αντζουλάτο ως αθλήτρια των 100 και 200 µέτρων. «Είδα όµως ότι ήταν µικρόσωµη και αργή και την έβαλα στις µεγάλες αποστάσεις», θυµάται ο κ. Αντζουλάτος. 

Η αθλήτρια και ο προπονητής της έµαθαν από τις εφηµερίδες το 1974 ότι για πρώτη φορά θα έτρεχαν στον Μαραθώνιο της Αθήνας γυναίκες. Συνολικά 44, όλες από το εξωτερικό. «Τρίτη το έµαθα, Σάββατο έτρεξα», λέει η κ. Χριστοδούλου. Είχε ζητήσει από τους διοργανωτές να της επιτρέψουν να συµµετάσχει, αλλά χρειαζόταν να προσκοµίσει χαρτί γιατρού. Οταν οι γιατροί τη ρωτούσαν αν είχε κάνει προετοιµασία, απαντούσε αρνητικά. «Μου έλεγε ότι δεν µπορούσε να πει ψέµατα. Είχε µια µοναδική ευκαιρία και η ειλικρίνεια θα την κατέστρεφε», λέει ο κ. Αντζουλάτος. Τελικά ο καρδιολόγος Εµµανουήλ Χριστοδουλάκης έδωσε τη συγκατάθεσή του και η 23χρονη τότε αθλήτρια βρέθηκε στην αφετηρία. 

«Πήγαινα µε σκοπό να τερµατίσω. Πολλοί νόµιζαν πως ήθελα να αποδείξω ότι οι γυναίκες µπορούν. Αλλά εµένα δε µ’ ενδιέφερε αυτό. Ηθελα να τρέξω», λέει η κ. Χριστοδούλου. Ολοκλήρωσε τότε την προσπάθειά της σε 5 ώρες και ένα λεπτό. Τερµάτισε έκτη ανάµεσα στις γυναίκες και πέρασε κοντά στους 200 άνδρες. «Να σου πω πού κουράστηκα; Εδώ, στο στόµα», λέει. «Γιατί σε όλη τη διαδροµή ο κόσµος έλεγε: Η Ελληνίδα είσαι; Πρώτη θα βγεις!” και κουράστηκα στο στόµα από το να χαµογελάω…». 



Το πρώτο πρωτάθληµα

Χρειάστηκαν άλλα δώδεκα χρόνια από τότε για να διεξαχθεί το πρώτο πανελλήνιο πρωτάθληµα µαραθωνίου γυναικών. Το 1982 συµµετείχαν σε εκείνον τον αγώνα – µόλις – επτά γυναίκες. Ανάµεσά τους και η Δέσποινα Σφακιανάκη. «Η συµµετοχή σε αυτόν τον αγώνα σε µεθάει. Γεµίζεις µε συναισθήµατα. Ξεπερνάς τον εαυτό σου», λέει.

Μια από τις πρωταγωνίστριες της εποχής εκείνης και αντίπαλος των Σφακιανάκη και Χριστοδούλου, ήταν η Γεωργία Παπαναστασίου – η πρώτη ελληνίδα που έτρεξε την απόσταση κάτω από τις τρεις ώρες. «Είναι δύσκολο αγώνισµα. Θέλει κότσια και σωστή κατανοµή δυνάµεων», λέει. Αρκετά χρόνια µετά το ρεκόρ της, σε έναν µαραθώνιο στο Αγρίνιο, τη χτύπησε αµάξι, µέσα στη διαδροµή, ένα χιλιόµετρο από τον τερµατισµό. Οι τραυµατισµοί της δεν της επέτρεψαν να συνεχίσει το τρέξιµο.

Οι γυναίκες σήµερα
Ενας τραυµατισµός (δισκοπάθεια) δεν επέτρεψε και στην κ. Χριστοδούλου να τρέξει ξανά στον µαραθώνιο µετά το 1974. Το παράδειγµά της πάντως έχουν µιµηθεί λίγες Ελληνίδες. Πέρσι στο πανελλήνιο πρωτάθληµα µαραθωνίου έτρεξαν 17 γυναίκες, ενώ οι άντρες έφτασαν τους 88.

Η Μάγδα Πουληµένου, πρώην κάτοχος του πανελληνίου ρεκόρ στο αγώνισµα, πρόκειται να τρέξει και φέτος στον µαραθώνιο. Στις προπονήσεις της, όπως λέει, παρατηρεί την έλλειψη των γυναικών. «Αισθάνοµαι παράταιρη στην Αθήνα όταν τρέχω και είµαι η µόνη. Στο δασάκι των Αναβρύτων, στα 25 άτοµα που θα δω να τρέχουν µόνο οι τρεις είναι γυναίκες. Αµα είσαι γυναίκα και κάνεις παιδιά σε ρουφάει η οικογένεια και δεν βρίσκεις χρόνο για το τρέξιµο», λέει.

Στην εποχή της κ. Χριστοδούλου οι γυναίκες έτρεχαν µόνο πρωί στο γήπεδο του Εθνικού για να µη σκανδαλίζουν τους άντρες. Συχνά άκουγαν σχόλια όπως: «Γιατί τρέχεις και δεν πας να πλύνεις πιάτα» ή «Πρόσεχε, θα γίνεις σαν άντρας». Αλλά η κ. Χριστοδούλου δεν έδινε σηµασία. «Γεννήθηκα τρέχοντας», λέει. «Ηθελα να τρέχω όπου κι αν βρισκόµουν. Αυτό ήταν το οξυγόνο µου».

(Το παραπάνω κείμενο δημοσιεύτηκε στα «ΝΕΑ» στις 22 Οκτωβρίου 2010)

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: