Γιαννης Παπαδοπουλος

Δύο χρόνια μετά την έκρηξη

In Ρεπορτάζ on Δεκέμβριος 4, 2010 at 9:31 πμ

Ο Μάριος Πουλάκης ήταν 16 ετών όταν δολοφονήθηκε ο Αλέξανδρος Γρηγορόπουλος. Σήμερα, δυο χρόνια μετά, κατεβαίνει ακόμα στους δρόμους για να διεκδικήσει κάτι καλύτερο. (Φωτογραφία: Αλεξία Τσαγκάρη)

Πριν από δύο χρόνια η κοινωνία παρακολουθούσε το ξέσπασµά τους αµήχανα. Αδύναµη να ερµηνεύσει τον αυθορµητισµό τους. Παρ’ ότι οι νέοι που είχαν βγει στους δρόµους µε αφορµή τη δολοφονία του Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου µοιράζονταν την ίδια ανασφάλεια µε τους µεγαλύτερους. Τώρα, στον καιρό της κρίσης, µοιάζει να ταυτίζονται µε την υπόλοιπη κοινωνία. Τότε φώναζαν. Σήµερα µουδιάζουν.

ΡΕΠΟΡΤΑΖ: Γιάννης Παπαδόπουλος

Ηταν 16 ετών όταν έγινε η δολοφονία του Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου. Αν και µαθητής σε σχολείο του Βόλου, ο Μάριος Πουλάκης δεν έµεινε άπραγος. Συντόνισε τους συµµαθητές του µέσα από ένα blog και βγήκε στους δρόµους µε συνθήµατα και τύµπανα. Προχθές Πέµπτη, δύο χρόνια µετά, βρισκόταν και πάλι σε µια πορεία. Ξεκίνησε µε λεωφορείο από την Πάτρα, όπου σπουδάζει µαθηµατικός, για να συναντήσει καιάλλους φοιτητές στα Προπύλαια, στο πανεκπαιδευτικό συλλαλητήριο. Μια πορεία χωρίς τη µαζικότητα του ∆εκεµβρίου του 2008. Μια πορεία για διαφορετικούς λόγους, µε µερικούς από τους ίδιους πρωταγωνιστές του 2008, που δείχνει – ώς έναν βαθµό – πως εκείνη η αντίδραση ήταν ένα βίαιο ξέσπασµα.

Τη ∆ευτέρα συµπληρώνονται δύο χρόνια από τη δολοφονία του Γρηγορόπουλου. Σήµερα, οι πρωταγωνιστές αυτής της γενιάς είτε ετοιµάζονται να πατήσουν στο τελευταίο σκαλοπάτι της ∆ευτεροβάθµιας Εκπαίδευσης δίνοντας Πανελλαδικές Εξετάσεις, είτε έχουν µπει, όπως ο Μάριος, στo πανεπιστήµιο. Το 2008 οι µεγαλύτερες γενιές κοίταζαν την αντίδρασή τους από απόσταση. Οµως µια έρευνα του Εθνικού Κέντρου Κοινωνικών Ερευνών που παρουσιάζουν σήµερα «ΤΑ ΝΕΑ» δείχνει πως η ριζική δυσπιστία απέναντι στους πολιτικούς θεσµούς και την ανιδιοτέλεια των ανθρώπινων σχέσεων δεν είναι χαρακτηριστικό µόνο των νέων, αλλά και των µεγαλύτερων. ∆υο χρόνια πριν όµως η γενιά του Μάριου ήταν η µόνη που µίλησε.

«Τότε µας έβγαλε στον δρόµο η αδικία», λέει ο 18χρονος σήµερα Μάριος. «∆υο χρόνια µετά βιώνουµε και πάλι την ανασφάλεια. Θα είµαστε η πρώτη γενιά που κάνει βήµατα προς τα πίσω. Που ίσως ζει αποκλειστικά από τη σύνταξη των γονιών της ή θα στραφεί στο εξωτερικό». Η Ιωάννα Τσίγκανου, αναπληρώτρια διευθύντρια ερευνών του Ινστιτούτου Πολιτικής Κοινωνιολογίας του ΕΚΚΕ, επιβεβαιώνει την ανησυχία του Μάριου. «Το µεγαλύτερο ποσοστό των ελλήνων πολιτών εκτιµούν ότι οι 20άρηδες βρίσκονται στην απόλυτα χαµηλή κοινωνική θέση. Κάτι αντίστοιχο συµβαίνει και στην Ισπανία και την Πορτογαλία. Η συνολική εικόνα παραπέµπει σε µια ευρωπαϊκή νεότητα χαµηλής κοινωνικής θέσης που ρέπει προς την “κατώτατη τάξη”».

Η έρευνα

Το συµπέρασµα της κ. Τσίγκανου βασίζεται στην Ευρωπαϊκή Κοινωνική Ερευνα που διεξάγεται κατά κύµατααπό το 2002. Στην Ελλάδα η έρευνα πραγµατοποιείται από το Ινστιτούτο Πολιτικής Κοινωνιολογίας του ΕΚΚΕ. Η στατιστικολόγος του Κέντρου Βάσω Παπλιάκου ανέλυσε για «ΤΑ ΝΕΑ» τα στοιχεία του τέταρτου κύκλου της έρευνας που συλλέχθηκαν το 2009 και παρουσιάζουν για πρώτη φορά το προφίλ της γενιάς 15 έως 25 ετών.

Οπως φαίνεται από την ανάλυση των στοιχείων,πρόκειται για µια γενιά επιφυλακτική, δύσπιστη και φοβισµένη. Το 71,4% εµπιστεύεται ελάχιστα έως καθόλου τους πολιτικούς. Το 34,9% εµπιστεύεται ελάχιστα έως καθόλου την Αστυνοµία και το ποσοστό δυσπιστίας απέναντι στη ∆ικαιοσύνη φτάνει το 34,5%. Το 45,7% θεωρούν ότι οι άνθρωποι νοιάζονται κυρίως για τον εαυτό τους και δεν βοηθούνο ένας τον άλλον και το 42% λέει ότι η πολιτιστική ζωή της χώρας υποβαθµίζεται από τους µετανάστες. Αυτά τα ποσοστά δεν εµφανίζουν σηµαντικές αποκλίσεις από τον µέσο όρο των υπόλοιπων ηλικιακών κατηγοριών που συµµετείχαν στην έρευνα. «Βλέπουµε ότι στην Ελλάδα δενέχουµε διαγενιακές διαφορές σε σκληρά θέµατα. Τα πρότυπα συµπεριφορών και στάσεων δεν µεταβάλλονται εύκολα», παρατηρεί ο Τάκης Καφετζής, αναπληρωτής καθηγητής Πολιτικής Επιστήµης στο Πανεπιστήµιο Πελοποννήσου που συµµετείχε στις έρευνες της Ευρωπαϊκής Κοινωνικής Ερευνας.

Το ξέσπασµα

Πριν από δύο χρόνια η 15χρονη τότε κόρη του κ. Καφετζή συµµετείχε στο εξέγερση της γενιάς της. Αν και απέφευγε τις πολιτικές συζητήσεις πήρε µέρος στις κινητοποιήσεις που οργάνωσαν οι συµµαθητές της. «Οι νέοι είχαν επηρεαστεί από το σκεπτικό ότι στη θέση του Αλέξανδρου θα µπορούσε να βρίσκεται ένας από αυτούς», λέει ο κ. Καφετζής καιπαρατηρεί ότι δεν µπορούµε να χαρακτηρίσουµε αυτή τη γενιά ως «γενιά της αµφισβήτησης». «Προϋπόθεση της αµφισβήτησης είναι η διάρκεια», προσθέτει.

Αν και ο Μάριος συνεχίζει να βγαίνει σήµερα στους δρόµους και να αµφισβητεί, η 19χρονη Γιώτα Σκαρπέλου επιλέγει να µη συµµετάσχει σε πορείες. Βρίσκεται στο δεύτερο έτος της Νοµικής Αθηνών. Η σχολή ήταν επιλογή της. Την περιµένει στρωµένη δουλειά και πελατεία στην επαρχία µετά την αποφοίτησή της. Στα γεγονότα του ∆εκεµβρίου διάβαζε για τις Πανελλαδικές. ∆εν φώναξε. ∆εν αντέδρασε. «Ισως είναι λάθος µου, αλλά δεν ένιωσα ποτέ ότι έπρεπε να κατέβω σε πορείες», λέει. «Παρά την κρίση, διαπιστώνω ότι ζούµε σε µια χώρα όπου οι περισσότεροι έχουν βολευτεί. Ο καθένας έχει κλειστεί στο δικό του εγώ. Αυτό είναι το ψεγάδι µας».

Η 17χρονη Ηλέκτρα Μπαλτατζή, µαθήτρια της Γ’ Λυκείου, περνά 48 ώρες την εβδοµάδα σε σχολείο και φροντιστήριο, εκτός από τον χρόνο που αφιερώνει στο διάβασµα. Αυτό που την απασχολεί – πέρα από το άγχος των εξετάσεων – είναι το εργασιακό αύριο.«Με τροµάζει όταν µου λένε ότι για να βγω στην αγορά εργασίας δεν αρκεί ένα πτυχίο. Από εκείνο τον ∆εκέµβρη έχουν αλλάξει πολλά. Ξεκίνησε µια κατρακύλα στην κοινωνία που δενέχει σταµατήσει», λέει.

Ο 16χρονος Ιάσονας Μπάντιος είναι µαθητής της Β’ Λυκείου στη Θεσσαλονίκη. Στα γεγονότα του ∆εκέµβρη είχε βγει στους δρόµους, όπως είχε κάνει και ο Μάριος. «Είχα τότε λιγότερη ωριµότητα και περισσότερο αυθορµητισµό, αλλά την ίδια παρακµή µε τότε τη ζω και σήµερα», λέει. Αγαπάει το ραδιόφωνο και τον κινηµατογράφο, σκέφτεται όµως να σπουδάσει κάτι σχετικό µε τις Ανανεώσιµες Πηγές Ενέργειας.

«Αναγκάζουν τη γενιά µου σε εκπτώσεις. Μου λένε να προσέχω τις επιλογές µου, να µη µείνω άνεργος από την πρώτη σχολή», λέει. Οπως παρατηρεί ο κ. Καφετζής ηγενιά του Ιάσονα, της Ηλέκτρας και της Γιώτας µεγάλωσε µε το facebook, τα blogs και µε ελάχιστες καθηµερινές διαπροσωπικές σχέσεις. Τον ∆εκέµβρη του 2008 όµως η τεχνολογία, ο υπολογιστής και τα κινητά τηλέφωνα ήταν τα µέσα για την κινητοποίησή τους. «Είδα από την τηλεόραση τη χαώδη εικόνα µε τις πορείες και αποφάσισα ότι έπρεπε κάτι να κάνω. ∆εν µπορούσα να κάθοµαι σε έναν καναπέ. Οταν αντιδράς εκτονώνεσαι», λέει ο Ιάσονας.

Η αποχή ως αντίδραση

∆ύο χρόνια ύστερα από εκείνη την εκτόνωση, όµως, η γενιά του Ιάσονα εµφανίζεται παραιτηµένη, ενώ εκείνοςθεωρεί ότι η αδράνεια της υπόλοιπης κοινωνίας µεταδίδεται και στους νέους. Ο Μάριος είχε τη δυνατότητα φέτος να ψηφίσει για πρώτη φορά στις δηµοτικές εκλογέςκαι επέλεξε να το κάνει.∆ιαπίστωσε όµως ότι η γενιά του ∆εκέµβρη δενακολούθησε τον ίδιο δρόµο. «∆υστυχώς, αρκετοί επέλεξαν τον καθολικό µηδενισµό. Σκέφτηκαν ότι όλοι είναι ίδιοι και απείχαν από τις εκλογές. Η αντίδραση του 2008 δεν τους πολιτικοποίησε», λέει.

Μετά τις πορείες και τα συνθήµατα ακολούθησαν το µούδιασµα και η αποχή για τη γενιά του ∆εκέµβρη. Πέρυσι, ένα χρόνο µετά τη δολοφονία του Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου, µια συµµαθήτριά του στη Σχολή Μωραΐτη έγραφε στο σχολικό περιοδικό «Εκκρεµές»: «Η απογοήτευση, ο φόβος και η θλίψη είναι ακόµα τόσο έντονα χαραγµένα στην καρδιά µου, που αν µου ζητήσετε να κλάψω δεν θα µπορέσω, γιατί δεν έχω άλλα δάκρυα… Το µόνο που µπορώ να κάνω είναι να απέχω. Να απέχω από αυτή την κοινωνία, που προκαλεί φόβο και αντιπάθεια στη νέα γενιά “σκοτώνοντας” τα όνειρά µας».

(Το παραπάνω κείμενο δημοσιεύτηκε στα «ΝΕΑ» στις 4 Δεκεμβρίου 2010)

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: