Γιαννης Παπαδοπουλος

Ένα οικόπεδο, πολλοί ιδιοκτήτες

In Ρεπορτάζ on Μαρτίου 16, 2011 at 5:48 μμ

Το Boeing 747 της Ολυμπιακής Αεροπορίας αναπαύεται στις σκασμένες ρόδες του στο κατακερματισμένο οικόπεδο του πρώην αεροδρομίου στο Ελληνικό. (Φωτογραφία: Enri Canaj)

Όπου κι αν κοιτάξεις, συρμάτινα σύνορα. Η περίμετρός του φτάνει τα 13 χιλιόμετρα. Οι περιφράξεις στο εσωτερικό του ξεπερνούν τα 44. Δέκα χρόνια μετά το κλείσιμό του το πρώην αεροδρόμιο του Ελληνικού είναι ένα κατακερματισμένο οικόπεδο. Στην πίστα του συνυπάρχουν το δημόσιο με το ιδιωτικό και οι αναμνήσεις με την εγκατάλειψη.

ΡΕΠΟΡΤΑΖ: Γιάννης Παπαδόπουλος

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: Enri Canaj

Αν ψάχνεις σημάδια που να οδηγούν σε αεροδρόμιο είναι εύκολο να χάσεις τη στροφή στην Ποσειδώνος. Οι μόνοι ταξιδιώτες που περνούν σήμερα την είσοδο του Δυτικού Αερολιμένα στο Ελληνικό είναι οι επιβάτες των λεωφορείων Β2 και 247 της ΕΘΕΛ. Και όσοι ψάχνουν το Εθνικό Κτηματολόγιο. Για να το βρουν πρέπει να παρατηρήσουν το χαρτί Α4 που είναι κολλημένο στην ταμπέλα με την επιγραφή «Rent A Car PARKING». Να ρωτήσουν το φύλακα έξω από τα γραφεία εκκαθάρισης περιουσιακών στοιχείων της Ολυμπιακής. Και έπειτα να περάσουν πλάι από το πάρκινγκ των μπλε οχημάτων της αεροπορικής εταιρείας, κάτω από την κόκκινη μπάρα, παράλληλα με τη συρμάτινη περίφραξη, για να φτάσουν στο συνδετήριο κτίριο που ενώνει το γήπεδο Καλαθοσφαίρισης και το Ολυμπιακό Κέντρο Ξιφασκίας. Εκεί στεγάζονται τα γραφεία κτηματογράφησης Αλίμου. Σήμερα, στα 5.287 στρέμματα του πρώην αεροδρομίου βλέπεις το χαοτικό πρόσωπο της Ελλάδας.

Μετά τη μετακόμιση του αεροπορικού φόρτου στο Ελευθέριος Βενιζέλος το 2001 και την ολοκλήρωση των Ολυμπιακών Αγώνων, το Ελληνικό τεμαχίστηκε. Διαφορετικοί ιδιοκτήτες, διαφορετικό καθεστώς διαχείρισης. Κτηματική Εταιρεία του Δημοσίου, Ολυμπιακά Ακίνητα, Ελληνικά Τουριστικά Ακίνητα, FIR Αθηνών, ΤΡΑΜ Α.Ε., Πολιτική Αεροπορία, είναι μερικοί από τους φορείς που συνυπάρχουν εκεί. Σύμφωνα με έρευνα του Εργαστηρίου Περιβάλλοντος του Εθνικού Μετσόβειου Πολυτεχνείου, 2.500 στρέμματα του παλιού αεροδρομίου είναι δεσμευμένα από δημόσιους φορείς ή ιδιώτες με εκμισθώσεις ή παραχωρήσεις ετών (από 10 χρόνια έως και 45). Αρκεί μια βόλτα στα δαιδαλώδη δρομάκια που έχει δημιουργήσει η περίφραξη στην πίστα, για να διαπιστώσεις πόσοι είναι σήμερα οι συγκάτοικοι στο Ελληνικό.

ΤΕΜΑΧΙΣΜΟΣ

Λεηλασία. Από κάποια παλιά οχήματα της Ολυμπιακής στο πάρκινγκ του Ελληνικού λείπουν ακόμα και τα τιμόνια. (Φωτογραφία: Enri Canaj)

Η κατασκευή του αεροδρομίου ξεκίνησε το 1938. Τη δεκαετία του ’90 εξυπηρετούσε έως και 12 εκατομμύρια επιβάτες το χρόνο. Σήμερα, χαμηλή βλάστηση έχει ξεπροβάλει από μικρές ρωγμές στην πάχους 0,60 μ. άσφαλτο των διαδρόμων. Θάμνοι και φρύγανα καλύπτουν τους ελάχιστους χώρους πρασίνου. Αγριόχορτα έχουν ζώσει τους τρύπιους στόχους σε ένα παρατημένο στρατιωτικό πεδίο βολής. Εκεί που κάποτε άκουγες τις μηχανές των αεροπλάνων, έχει μείνει μόνο το σφύριγμα του ανέμου. Στα δεξιά της εισόδου του Δυτικού Αερολιμένα συναντάς το νεκροταφείο οχημάτων της Ολυμπιακής Αεροπορίας. Δεκάδες λεηλατημένα Ford. Έχουν θρυμματισμένα παρμπρίζ, ξεφούσκωτα λάστιχα, ανοιχτά καπό από τα οποία λείπουν οι μπαταρίες. Σε ορισμένα, δεν έχουν αφήσει ούτε τα τιμόνια. Ένας εκπαιδευτής σκύλων της Αστυνομίας κρατάει από το λουρί ένα Λαμπραντόρ. «Μας βολεύει ο χώρος. Τα άδεια οχήματα αποτελούν τέλειο σκηνικό για τη δουλειά μας», λέει.

Η Αστυνομία δεν είναι η μόνη υπηρεσία που αξιοποιεί την κληρονομιά του πρώην αεροδρομίου. Πυροσβέστες εκπαιδεύονται ακόμα σε ομοίωμα αεροσκάφους στο ερειπωμένο πεδίο άσκησης πίσω από τις ράγες που οδηγούν στο αμαξοστάσιο του ΤΡΑΜ. Δεν είναι ακόμη σίγουρο πόσο θα χρησιμοποιούν αυτό το χώρο καθώς βρίσκεται σε εξέλιξη προμήθεια για την αγορά νέου ομοιώματος που θα εγκατασταθεί στο αεροδρόμιο της Ελευσίνας.

Οι διαχειριστές των εγκαταστάσεων στο πρώην αεροδρόμιο ξεκινούν από πολιτιστικούς, χορευτικούς συλλόγους του δήμου Ελληνικού και φτάνουν μέχρι ανώνυμες εταιρείες που νοικιάζουν για εκατομμύρια ευρώ αθλητικές εγκαταστάσεις. Σύμφωνα με τα Ολυμπιακά Ακίνητα, η ανώνυμη εταιρεία Πάρκα Αναψυχής και Αθλητισμού Ελληνικού εκμισθώνει με 4 εκατ. ευρώ ετησίως το Κανόε- Καγιάκ Σλάλομ. Από το δεύτερο εξάμηνο του 2009 έχει σταματήσει να καταβάλει το ποσό καθώς έχουν προκύψει διαφορές για τις οποίες έχει προσφύγει σε Διαιτησία. Δεν είναι η μοναδική περίπτωση μη καταβολής του ενοικίου. Όπως αναφέρει η έρευνα του ΕΜΠ για το Ελληνικό, οι δημόσιες εταιρείες διαχείρισης των ολυμπιακών εγκαταστάσεων όφειλαν να έχουν εισπράξει το διάστημα 2005- 2010 από τις συμβάσεις τους 75,8 εκατ. ευρώ. Τελικά εισέπραξαν 35,7 εκατ. ευρώ. Σύμφωνα με εκπροσώπους στα Ολυμπιακά Ακίνητα, παραμένει άγνωστο το τι θα συμβεί με τις συμβάσεις εφόσον παραχωρηθεί το Ελληνικό σε ξένους επενδυτές. «Δεν έχουμε σχετική ενημέρωση. Αλλά δε νομίζουμε ότι θα μας αφήσουν περιθώρια διαπραγμάτευσης. Το όλο εγχείρημα είναι πέρα και πάνω από την εταιρεία μας», λένε.

ΠΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ

Στην καρδιά του πρώην αεροδρομίου βρίσκονται το ραντάρ και οι εγκαταστάσεις της Υπηρεσίας Ελέγχου Περιοχής. Εκεί παρακολουθείται η εναέρια κυκλοφορία στο FIR Αθηνών που εκτείνεται από τα βόρεια σύνορα με Αλβανία, Σκόπια, Βουλγαρία, μέχρι το νοητό όριο με Μάλτα και Αίγυπτο και στα ανατολικά στα σύνορα με Τουρκία και Κύπρο. Όπως αναφέρει η Μαρία Μηλιαρά, διευθύντρια τεχνικής συντήρησης στον Κρατικό Αερολιμένα Αθηνών, ο εξοπλισμός παρέμεινε στο Ελληνικό γιατί ήταν οικονομικά ασύμφορο να μεταφερθεί στο νέο αεροδρόμιο στα Σπάτα. Σήμερα είναι ένα από τα λίγα κτίρια που συντηρείται σε καλή κατάσταση.

Απουσία. Στους χώρους του πρώην αεροδρομίου στο Ελληνικό έχει εγκατασταθεί η εγκατάλειψη. (Φωτογραφία: Enri Canaj)

Στο πρώην αεροδρόμιο υπάρχουν 419 κτίσματα. Τα πιο ψηλά φτάνουν τα 12 μέτρα. Ξεχωρίζει αυτό του Ανατολικού Αερολιμένα που υποδεχόταν τις διεθνείς πτήσεις. Στιβαρό, λιτό, σκοτεινό. Καμωμένο από μπετόν, ντυμένο με μεγάλες, φιμέ γυάλινες επιφάνειες, βαμμένο σήμερα στις αποχρώσεις της σκουριάς. Έχει παραχωρηθεί στα ΕΤΑ. Λουκέτα σφαλίζουν τις πόρτες του και περιστέρια κουρνιάζουν στο κέλυφός του. Στους δρόμους γύρω του, εκεί όπου άλλοτε κινούνταν τα οχήματα της πολιτικής αεροπορίας με μέγιστη επιτρεπόμενη ταχύτητα τα 15 χιλιόμετρα, σήμερα δεν ακούς ψίθυρο. Δυο λάμπες ανάβουν ακόμη, άλλη μία τρεμοσβήνει. Σημάδια ενός αργού, σιωπηλού θανάτου. Το κτίριο εγκαινιάστηκε το 1969. Την εποχή που το Ελληνικό εξυπηρετούσε 3,3 εκατομμύρια επιβάτες και 25.000 τόνους φορτίου ετησίως. Τα ΕΤΑ πραγματοποιήσαν εκθέσεις στους χώρους του και σε λευκές τέντες που έστησαν μπροστά του. Σε έρημες αίθουσες του κτιρίου έχουν απομείνει κολλημένα στους τοίχους κιτρινισμένα χαρτιά με κατόψεις των περιπτέρων από την έκθεση αυτοκίνησης του 2008.

Η εγκατάλειψη φωλιάζει και στα γραφεία του παλιού αεροσταθμού πτήσεων τσάρτερ. Σε ένα από αυτά το πάτωμα έχει καλυφθεί με χαρτομάνι. Κενές κάρτες επιβίβασης, έγγραφα ελέγχου αεροπλάνων και ένα χαρτί Γερμανού επιβάτη με ημερομηνία 22/9/1994 που διεκδικεί 187 μάρκα από την εταιρεία Venus Airlines επειδή καταστράφηκε η βαλίτσα του σε πτήση από τη Σαντορίνη στο Μόναχο. Η Venus ήταν ελληνική εταιρεία πτήσεων τσάρτερ που λειτούργησε την περίοδο 1992- 1996.

Κι αν στο Ελληνικό δεν προσγειώνονται πια αεροπλάνα, στην ανατολική πλευρά του που βλέπει στο γκόλφ της Γλυφάδας σταθμεύουν πάνω στα σκασμένα τους λάστιχα έξι αεροσκάφη (τρία από αυτά ελικοφόρα). Ανάμεσά τους δεσπόζει το Jumbo Jet της Ολυμπιακής, ο «Αετός». Ένα Boeing 747 που καθηλώθηκε στο έδαφος το 1999 ως κοστοβόρο. Οι προσπάθειες να πωληθεί σε χώρα της Αφρικής απέτυχαν. Αγοράστηκε από ιδιώτη, γυμνό από κινητήρες, για σκραπ (παλιοσίδερα για ανακύκλωση). Από αυτόν το πήρε με 70.000 ευρώ το Πολιτιστικό Κέντρο Ολυμπιακής Αεροπορίας (με έκτακτη εισφορά των 5.500 μελών του). Το πάρκινγκ των αεροπλάνων περιβάλλεται από συρμάτινη περίφραξη. Μια πινακίδα φέρει την επιγραφή «Μουσείο Πολιτικής Αεροπορίας» μαζί με ένα τηλέφωνο. Όπως εξηγεί ο Βασίλης Τσατσαράγκος, ιδρυτής του Πολιτιστικού Κέντρου, τα αεροσκάφη βρίσκονται εκεί προσωρινά μέχρι να δημιουργηθεί το μουσείο. Ακόμα δεν έχει συσταθεί ως νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου. Ούτε έχει βρεθεί χώρος για εκθετήριο. Το μέρος που προτείνει ο κ. Τσατσαράγκος είναι ο Δυτικός Αερολιμένας, «γιατί εκεί ξεκίνησε η ιστορία της ελληνικής πολιτικής αεροπορίας». Σήμερα, στις μισογκρεμισμένες εγκαταστάσεις του δεσπόζει η επιγραφή 2001. Η χρονιά ορόσημο που κάποτε προειδοποιούσε για το τέλος.

(Το παραπάνω κείμενο δημοσιεύτηκε στα ΝΕΑ στις 28 Φεβρουαρίου 2011)

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: